Page 26 - Неизвестное название

суурэр буола-буола теннеохтYYЛлэр эбит. Ол иЬин мин торуурбэр эбэм барахсан сахалыы угэИи
тутуЬан, одону сиир абааЬыттан куоттаран, мин. хаабын (кэнэдэскитэ диэн ааттанааччы) дьиэ
туннугунэн таЬаарбыттар диэн кэпсииллэрин истэ улааппытым. Онон мин дьоммор алтыс одонон
торообуппун. Ийэм олуон эрэ иннинэ тороппут уола 7-с одо. Онон 7 одоттон содотох ордо сылдьабын.
харабын сирэн, абаайы сиэбэтэдэ дуу, эбэтэр сахалыы итэдэл быйыытынан эбэм дьайала быыйаабыта
дуу? Айбыт айыыларым билэн эрдэхтэрэ. Онон мин, Говорова-Татаринова Ангелина Иннокентьевна,
торут буорбар эЬэлээ.х адам алаастарыгар (быыкайкаан) хатырыктаахха кииним туспут, бийигим
ыйаммыт. Торообут баладаным сэргэтэ (2001 с. куйун тахса сылдьан, хаартыскада туспутум) баар.
2014 с. тахса сылдьан, эмэдирэн, охто сытарын корбутум.
Адам — Говоров Иннокентий Андреевич, ийэм - Говорова-Татаринова Анастасия Ильинична
«Арыылаах» холкуос холкуостаахтара. Ийэм 1940 сыллаахха, сааскы Ньукуолун садана, от-мас
тыллыыта, тура сылдьан сотоллоругэр, хаана баран олбут yhy. Онон 4 эрэ сааспын туолаат, ийэтэ
суох хаалбыппын. Эбэм уонна сурдьум 1940 с. сайын утуу-субуу биирдии хонугунан быысаhаннар,
ис тиибигэр (брюшной тиф) ыалдьан олоннор, ол сайын баладаны толору дьиэ кэргэннээх, сYеhYлээх-
астаах ыал буолан олорон, 35 сааhыгар эрэ уктэнээт, адам барахсан огдообо хаалар. Баладанын
аанын сабан, бииргэ торообут убайыгар Говоров Михаил Андреевичка миигин котохпутунэн коhон
кэлэр. Аны 1941 сыллаах кы1тын абадам олор. Онон са1га1эынаан комолесYhэн, бииргэ Орто Эбэ
халдьаайытыгар олордохторуна, аны сана^ш бииргэ торообут сурдьун кэргэнэ одолонобун диэн,
хаана баран олор. Саиа11ым эмээхсин сыардалаах одуска ус одону тиэйэн киирэр. Санайым бэйэтэ
огдообо, икки кыра 7 саастаах уоллаах, 3 саастаах кыыстаах, эбии ус одону иитэр, 20-тэн эрэ тахсан
эрэр орто уолунаан лэгэнтэйдиин. Улахан уола финансовай техникуму бутэрэн, куорат оройуонугар
Мархада плановигынан сана улэлээн эрэр кэмэ этэ. Бу одолору кытта суулаhа улаатаммын, кун
сиригэр содотохпун билиммэтэх дьоллоохпун.
Иванов Иннокентий Васильевич (Кеша) кыыЛыгар кэпсээн бараахтаабыт эбит. «Одоннор булчут
буолан, биhиги оннук хоргуйбатахпыт», - диэбит. Дьэ, ити кырдьык. Сэрии сылын одолоро этибит да,
адам булчут, эмээхсин дьаhаллаах буолан, аччыктыырбытын ойдообоппун, ас-танас чычырбаЫн билэ
улааппыппыт. Сааспыт кыра буолан, биhиги сэрии кэмигэр холкуоска улэлээбэтэхпит. Улахаттарбыт
| Кеша, Петя, Евгения улэ бодо буоллада дии. Сэрии кэннинээди сылларга, сэриигэ эмсэдэлээбит олоду
тупсарыы сылларыгар улаатан иhэн, ас-танас чычырбаhын, улэ ыараханын эппитинэн-хааммытынан
билбиппит.
Адам булчут буолан, ыраах Олуохумэнэн, Токонон, Кэбээйинэн, Саккырыыр оройуонунан
бултуу барар этэ. Сэрии кэмигэр санаЬым дьиэтэ мадаhыын буолан, биhиги атын-атын ыалы кытта
кыстыыр этибит. 1942-43 уорэх сылыгар Докторов Арамаан дьиэтигэр дьаа11ыла аhаннар, тогурук
тулаайахтар адас-балыс лэкэттэ кыргыттара Маайыстаах Паша, ийэтэ суох мин, элбэх одолоох,
адалара улэ фронугар барбыт Сивцев Уйбаан - хабырыыс уола, Дьогуорэбис кыы1та Ааныс, адата
тырахтарыыhынан оромуоннэ МТС-ка кыстыыра, сайынын оройуон холкуостарын кэрийэн улэлиирэ.
Атын кимнээх сылдьыбыттарын ейдеобеппYн. Адыстаах этибит, хоно сылдьарбыт. Оробулгэ
дьиэбитигэр барар этибит. Иитээччи диэн коруллубэт бы1тыылаада. Татыйаан аспытын астыыра,
уопсайынан кини дьаhалынан сылдьар этибит. Сэрии кэминээди ойдобулум кэмчи.
Сайын дьаа11ылабыт Чаранна хаапсал Ба^шай (Бакаайылаах Ба^шай) сайылык дьиэтигэр этэ.
Сайынын кимнээх сылдьыбыттарын ойдообоппун. Дьогуорэбис Барыскыаба (кэргэнэ) аспытын
астыыра, дьаhайара.
Биирдэ Окоос кыы11а Ааныс биhигини Тииттээхтэн уу бастара ыыппыта. Далаhаgа уу баhа
турдахпытына, тобобут урдунэн эмискэ наhаа улаханнык бачыгыраан этин эппититтэн куттанан,
тобобутун илиибитинэн саба туттан, чохчойон олорон, ха^1ы бодону т^эрбиппит да, ким быыhыы
кэлиэй? Онтон этин этэрэ тохтообутугар уубутун ылбакка эрэ ытаhа-ытаhа дьааhылабытыгар
суурбуппутун ойдуубун. Онтон биир сарсыарда дьон санатыттан уhуктубутум. Дьиэбит ампаар
салдаа^шнаах этэ. Биhиги, одолор, истиэнэни кыйа тогуруччу сынаhа ороннорго утуйар этибит.
Барыскыап уут ыла киирбитин кэннэ, умуhах урдэ синнэн туспутугэр, Барыскыабы таhаара
сылдьаллар этэ, комоло^н. Дьолго, Барыскыап туох да буолбатах этэ.
1943-44 сс. кы1эын эhэбэр тахсан кыстаабытым, уорэммэт этим. 1944-45 сс. кы11ын эhэбэр олорон,

22