Page 27 - Неизвестное название

елтеххе кыайыылаахтар эрэллэрэ, утумнааччылара
Олунньэхтээх начаалынай оскуолатыгар бастакы кылааска уерэммитим. Ол саас Кыайыы буолла
диэн, уеруу беде буолбута. тодой сайылык илин еттугэр ойорбо солоойун дуу. Ыраайыйа баарыгар
баран хонууга олорон, урун бурдук (курупчаакы) алаайытын сиэбиипит. Минньигэйэ сурдээх этэ.
Курупчаакы диэн кундуркэтэр бурдуктара, эчи, мадана да бэрт этэ.
Ийэтэ суох буоламмын, ектееп быраайынньыгын садана дьаамсыгынан эйэбэр тахсан, икки
чиэппэр устата, сааскы каникулга диэри елунньэхтээх оскуолатыгар тердус кылаайы бутэриэхпэр
диэри уерэммитим. Адам булдун сезона бутэн кэллэдинэ, сааскы каникултан ыла Орто Эбэ
оскуолатыгар уерэнэрим. тердус кылааска уерэнэрбэр Орто Эбэ оскуолатын директора Винокуров
Федот Егорович тердуйу бутэрдэххинэ эрэ, бу оскуолада ылабын диэбитэ. Аныгылыы эттэххэ,
ультиматум туруорбута. Хата, ол сыл елуниьэхтээх оскуолатыгар тердус кылаайы куйуннутэ суох
содотодун бутэрбитим, бары предметтэргэ экзамен туттаран. Николаев Петя куйуннутун Муругэ
туттаран, 5-с кылааска Муру оскуолатыгар уерэммитэ. Онон 1948-1^949 уерэх дьылыгар Николаев
Петялыын елунньэхтээх начаалынай оскуолатын иккиэйэдин бутэрбипиит.
Сэрии кэмигэр, дьаайыла айыллыар диэри, ийэтэ суох одо буоламмын, адабын батыйан, 1941, 1942
сыллар сайыннарыгар отууга хоно сылдьыбытым. Балыктаах хонууга хайыта хатан, сир картатын
курдуга харахпар билигин да костер. Биригэдьиир Докторов Арамаантан, ийэрин кердехпунэ
куттанан, отуу тугэдэр кууллаах танас уладатыгар сайарым. «Отуу тураада бааргын дуо?», - диэтэдинэ,
тыыммат да буоларым. Отчуттарга итии айылык диэн ейуе тайааччы кун аайы улахан тимир уут
бедуенугэр суорат адалан, барыларыгар тэн ийитинэн мээрэйдээн кутан биэрэрин, ийэллэр этэ. Ол
суораттара куйааска сыарда никсиэтигэр сахсыллан, убаабыт, айыйбыт буолара. Мин айыырдатан,
сиэбэт этим. Окоос Куолада эмээхсинэ баласкаатынай миискэни ортотунан ынах арыыта ыыппытын,
оллоон кулугэр ууран уулларан баран, ийэн кэбиспитин седе кербутум. Дьиэбэр барарбытыгар, адам
Евгениялыын ейуе хаайы адалбытын кестеруулэлэригэр толору киийилэ адалан, хаайы буйаран, тото
сиир этибит. Итии айылык лэппиэскэтин куерчэди кытта сиэн баран, хаайы буйарынан, ейуелэнэн
барар этибит Лэппиэскэ тото сиэхпин бадарар этим да, итии айылык лэппиэскэтэ кыра буолара. Ол
да буоллар найаа аччыктаабат этибит
Сэрии кэннинээди сылларга да ас-танас кырыымчыга. Сиэмэ ичигэстиирбит, кутуйах хасаайыгар
тубэстэхпитинэ, уерэр да буоларбыт Ичигэстээбит туораахтарбытын кэлиилээн, хоруончахалаах
буолладына, сууйан, куурдан, хатаран, тааска тардар этибит. Ыарахан улэ этэ. Зоя бийигини эмээхсин:
«Икки улахан кыыс, кэлин итини онорун, маны гынын», - диирэ. Этэрбэс тигэргэ can буолар
иниир сулугэстээйинэ бийиги улэбит буолара. тириини адам Кешалыын илитэллэрэ, адам талкыга
баттыалыыра, Кеша тирии тутара. Кешаны сынньатаары, Зоя бийиги хардары-таары туттарарыгар,
бийиги тириибит хайа диэки барар да, сатаан салайбакка, ону кытта барсар этибит. Адам киэйэ улэ
кэнниттэн, утуйа барыар диэри имитэрэ. Кешаны адам хараанныы сатыыра, бэйэтин кытта улэдэ
илдьэ сылдьан. Ол да ийин Кеша кыыйа Марианнада: «Одонньор миигин улэдэ уерэппитэ», - диир
эбит.
Сайын хардадас майы эмээхсин отуннарбат этэ. Уу байыыта, амынньыкылаайын бийиги улэбит
этэ. Сайын куйааска, кулук сиргэ сарайга кокуукканан оонньуур этибит. Эмээхсиммит себун керен,
дьелу хайыытаан ылара, эмиэ сорудах биэрэрэ.
Орто Эбэ уута сайын оттонуон инниттэн ньамадыран, танас да, ийит да сууйбат буоларбыт.
Хатырыктаахтан онноодор Ньукулай саппыйатыттан илиибптинэн уу байарбыт. Одус кейуннэдинэ
уйааппытынан уу байан, дьоллонорбут. Адам Петялаах Кешаны илдьэ сылдьан, окко улэлэтэрэ.
Кешалаах дьиэлэригэр кэлэллэригэр одустаах буоллахтарына, сыгынах, тенургэс, эргэ бутэй
баданаларын, сиэрдийэлэрин тиэйэн адалан, уйуен кемелеен мастыылларын, эмээхсин отуннарбат
этэ. Серуукээтэдинэ, куйун тымныы туйуутэ оттуохпут диэн. Амынньыкыга биир эмэ эттээх майы
отуннаран, чодо тахсарын кере сылдьан, хабаанна сойута уктаран, кунуску чэй сылабаарын ол
чодунан оргуттарар этэ. Батыйыннара сылдьан, ынах саадын куртэрэрэ, хотон муостатын, кэлиргэни
сиппиттэрэр этэ, хаппыт саады хомуйтаран, беду кытта уматтарара, ынахтарга туптэ оноттороро.
Улаатан истэхпитинэ туерт кыыска биирдии лаахтаах отууга чэй ийэр куруускалары туттаран, хотонно
илдьэ баран, этэти ыатара. Ол сайын туерт ынахтаах 'этибит. Киниэхэ, бийиэхэ, Лэгэнтэйдээххэ уонна
одолорго анатан, чэпчэки сыанада ынах ылбыта, сэрии кэнниттэн ынада суох холкуостаахтары

2а* 23