Page 109 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

баны көрөр, тэлгэһэ киһитэ буолар оҕону хайаан да бэйэлэрин
аттыгар хааллараллар этэ, оннук эбээһинэс биһиги аҕабытыгар
тиксэн, наһаа тэлэһийэн, үөрэх үөрэммэтэҕэ. Ол да буоллар,
Түүлээх начальнай оскуолатын бүтэрэн, оччотооҕу кэм ирдэ-
билинэн ой-бодуо үөрэхтэнэн, холкутук ааҕар, суруйар буолбут.
Дойдуга сэбиэскэй былаас букатыннаахтык олохтонон ханна да
чааһынайдары холбоһуктааһын саҕаламмыт кэмэ этэ. Биһиги аҕа-
быт бу үлэҕэ активнайдык кыттан Лабачааныга Хаастаахха киин-
нээн, «Лабачааны» табаарыстыбаны тэрийсибитэ. Кини биир
бастакынан дьонун табаарыстыбаҕа чилиэнинэн киллэрбитэ.
Биир ыанар ынаҕы, атыыр, ат оҕустары, биир аты холбуу, ону
таһынан сыарҕа, өтүү, араас туттар тэриллэри тутгартыыр. Онон,
бэйэтин холобурунан атын ыаллары табаарыстыбаҕа чилиэнинэн
киирэллэригэр угуйар. Табаарыстыба бастакы суоччутунан аҕабы-
тын талаллар.
Отутус сыллар саҕаланыыларыгар Тоноҕоско олорор Иван Пе-
трович Васильев кыыһын Варвара Ивановнаны Васильева кэргэн
ылар. Кинилэр 5 оҕоломмутгара, олортон үһэ билигин баарбыт.
Кэлин тэриллибит табаарыстыбалары холбоон Бээрийэ нэһи-
лиэгэр икки холкуос тэриллэр. Бээрийэҕэ кииннээн «Туругур-
дуу», Тоноҕоско кииннээн «Буденнай» холкуос.
Лабачааны үрэх тардыытын олохтоохторо Өнөргө киирэр
этилэр. Ону Лабачааны үрэҕин сааскы Суртан илин өртө Бээ-
рийэҕэ чугас буолан Бээрийэҕэ Буденнай холкуоска холбоспуттар.
Сааскы Суртан арҕаа орто Өнөргө киирбиттэр.
Бу тэриллибит Буденнай аатынан холкуоска аҕабыт эмиэ
суоччутунан талыллар.
1940 сыллаахха холкуос бэрэсэдээтэлинэн Бороҕон нэһилиэ-
гин киһитэ Петр Николаевич Васильев ананар. Бу сылларга сут,
кураан саҕаланар. От үүммэт, аһыҥа өрө турар, куураана бэрт
буолан, тыа баһаара киэҥник барар.
Дьэ, маннык былаһыанньаҕа дьон хоргуйан өлүүтүн таһаарбат
иннигэр холкуос бэрэссэдээтэлэ Петр Николаевич аҕабытынаан
сүбэлэһэннэр, сылгы өлөртөрөн уонна ыһыы сиэмэтиттэн, син
биир курааннаан, үүнүө суоҕа диэн, холкуостаахтарга чып кистэ-
лэнинэн түҥэтэллэрэ.
Оччолорго бэйэн’ чааһынай да сүөһүгүн сиэтэххинэ, тыл-
лабыр бардаҕына, суутунан эппиэтгиириҥ. Ол иһин аҕам аах,
сылгы араастаан маска да атыллан эбэтэр ууга түһэн, көлөттөн
өлбүтүн курдук көрдөрөн, дьыаланы оҥорон, нэһилиэк сэбиэти-
105