Page 110 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

гэр түһэрэллэр эбит.
Маннык үлэлии-хамсыы сылдьан, иккис Аҕа дойду улуу сэ-
риитэ саҕаламмытыгар бастакы хомуурга, аҕабыт атырдьах ыйы-
гар 1941 сыллаахха Мээндиттэн сэриигэ барбытын өйдүүбүт.
Аҕабыт, Михаил Васильевич, иккис Аан дойду сэриитин саа-
май уодаһыннаах, элбэх хаан тохтуулаах улахан кыргыһыытынан
ааҕыллар Курскай Тоҕойго 134 стрелковай полкаҕа сэриилэспитэ.
Үстэ улаханнык илиитигэр, атаҕар бааһыран, 1943 сыллаахха сэ-
рии инбэлиитэ буолан дойдутугар эргиллибитэ. Сэрии алдьарха-
йын, иэдээнин туһунан элбэҕи кэпсиэҕэ эбитэ буолуо да, биһиги
бириэмэтигэр улаханнык сэҥээрэн, ыйыталаһан кэпсэттэрбэтэх
эбиппит. Икки суол түбэлтэни кэпсиирин өйдүүбүт. Ол курдук,
ньиэмэс снайпердарыттан саһан, окуопаҕа уһуннук сыталларын,
онно сытан аччыктаан маһы кытары кирэн сииллэрин, утатан
инчэҕэй буору эмэллэрин кэпсиирэ. Кэккэлэһэ окуопаҕа сыппыт
саха уола, аҕабыт сэрэтэрин үрдүнэн истибэккэ, үчүгэй ыраас
күн үүммүтүгэр тулуйбакка тахсан иһэн «ык» диэбитинэн мэлис
гынан хаалбыт. Аҕабыт куттанан өндөйбөккө сыппьгг. Түүн туран
хараҥаҕа көрбүтэ, киһитин оруобуна төбөҕө түһэрбиттэр.
Иккис түбэлтэ, кинилэр чаастара улахан сис тыаны быһа
түһэр сорудаҕы ылан баран истэхтэринэ, эмискэ элбэх ахсааннаах
ньиэмэс самолеттарын буомбалааһыннарыгар түбэһэллэр. Сэрии-
гэ сылдьыбытым устата, онтон ордук ынырык, хаан тохтуулаах
балаһыанньаны көрбөтөҕүм диирэ. Туох да өй-мэйдээх тулуй-
бат тыаһа-ууһа, сир биир кэм титирэстээн, ин нэҥнээн олороро.
Буомбалар сири бирээмэ ордорбот гына чаастатык түһэллэрит-
тэн, тулабыт дэлби тэбии, күөрэ-лаҥкы барыы умуһахтарыгар ку-
булуйбута. Мин өллүм дии санаан, буомбалар ыһар буордарыгар
сабыллан, онно баттатан балачча кэм тыыннаахпын, өлбүппүн
билбэккэ кэриэтэ сыттым. Самолетгар арааһа 20 мүнүүтэ буомба-
лаан баран бардылар быһыылаах, эмискэ уу чуумпу буолан хаалла.
Мин буору сүргэтэн тураары гыммытым, арай хаҥас атаҕым үк-
тэннэрбэт, саппыкым иһэ толору хаан быһыылаах. Бу үлүгүрдээх
буомбалааһыҥҥа киһи да дуоннаах оппото ини дии санаабытым,
хата онтон-мантан, тыа быыһыттан дьон биир-биир туруталаан
бардылар, киһи да бөҕө өлбүтэ быһыылаах.
1943 сыллаахха сэрии инбэлиитэ буолан дойдутугар этэҥҥэ
эргиллэн кэлэн, Бээрийэ нэһилиэгин сэбиэтин секретарынан,
онтон хас да быыбарга быыбарданан председателинэн олохтоох
совекка үлэлиир.
106