Page 20 - Кыайыы ыһыаҕа Хос үрэххэ

*-- ^ к. ^ . ------------- --
‘ЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛг’^ЪЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛЛг^^
» и и и о и и и и и и и и и и и и и о и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и о и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и (
—И^кь>—^ —иАһь— —I^ ^ —-ёАһк—^ —^кк— —иАкһ— ^ —4^—1^—^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^
Ю,'Р'|1>1>|^^,1Р1>1»^Р>1Р^^^1И| гщ/щттт ттшщ
КЫАЙЫЫ ЫҺЫАҔА

1945 сыллаах Кыайыы ыһыаҕын туһунан элбэхтик сурулунна. Мин бэйэм тугу сөҕө көрбүппүн
суруйуом.
Кыайыы ыһыаҕар сылдьыан баҕалаах киһи наһаа элбэҕэ. Мин эмиэ олус баҕаран туран,
биһиги дьиэттэн соҕотоҕун, сылдьыбытым. Ийэм холкуоска ынах ыыра, солбуйар киһи суох
буолан, кыайан барбатаҕа. Балтым Лөкүөйэ иккис кылааһы бүтэрээт да тута Нүөкүйэ эбэтигэр
барбыта. Ол сыл мин 9 кылааһы бүтэрбитим.
Бороҕон бөһүөлэгин, ол кэмҥэ, «Оҕоруот» диэн ааттыыллара. Оччолорго эбэ күөлэ олус
толору этэ. Оҕоруокка Майаҕастан, Чараҥтан илин муостанан эрэ сылдьарбыт. Бөһүөлэккэ эргэ
балыыһаттан арҕаа диэки соччо тутуу бара илигэ, күөл кытыытынан дьиэлэр суохтара. «Хос үрэххэ»
киһи улаханнык сылдьа илигэ, күп-күөҕэ, маһа илин, арҕаа сыырдар тэллэхтэриттэн саҕаланара,
хойуу да хойуу тииттэр этэ. Ол күн айылҕа анаабытын курдук ыраас да ыраас күн турбута.
Үрэх арҕаа диэки өҕүллэр сирин диэкинэн быһыылаах, трибуна оҥорбуттар этэ. Улахан да
улахан Сталин портретын оҥорон ыйаабыттар, былаахтар, былакааттар тэлимнэһэллэрэ. Сталин
портретын анныгар, бирээмэ кэлии саҕа (сиэмэ сынньар кэлии) ымыйа чороон, икки өттүгэр, улам
улам аччатан, үс атахтаах, сороҕор ымыйа чорооннору кэккэлэппиттэр этэ. Үрэҕи толору үөрбүт-көппүт киһи бөҕө мустубута.
Билэр киһилэрин көрүстэхтэринэ, үөрүү-көтүү, илии тутуһан дорооболоһуу, күлэ-күлэ кэпсэтии.
Ыһыах аһыллыытыгар Сталин портретын аттыгар балачча уһун хара сонноох, солко курдаах, хатыҥыр соҕус, соччо улахана суох
оҕонньор тахсан мас хамыйаҕынан кымыһы ыһа-ыһа алгыс тылын эппитэ. Мин алгыс тылы этиини бастакы көрүүм-истиим этэ.
Оччолорго микрофон суоҕа, саҥатын истибэтэҕим, иһиллибэт этэ. Алгыс кэнниттэн бука миитин буоллаҕа буолуо, өйдөөбөппүн.
Онтон биир биһирээбитим баар: түөлбэлээн олорон аһааһын. Бу үлүгэрдээх элбэх киһи «Хос үрэҕи» толору, төгүрүччү
нэһилиэктэринэн, холхуостарынан түөлбэлээн түргэнник хомуллан олорбуттара. Атын сирдэртэн кэлбит дьон билэр дьоннорун
кытта олордохторо буолуо, хаама сылдьар киһи диэн олох суох курдук өйдүүбүн. Дьэ, уонна үтэһэлээх эти сиэ да сиэ, кымыс
испиппит. Үөрүү да үөрүү. Түөлбэлээн олорон бары тэҥҥэ аһааһын ыһыаҕы олус киэргэтэр, ыһыах биир сиэрэ-туома. Билигин бу
тутуһуллубат буолла. Оройуон салалтата бэйэтэ анаан ураһа туттан онно саһан олорон аһыыллар, нэһилиэктэринэн уопсай түһүлгэ
суох буолбута куһаҕан. Дьону кытта тэҥҥэ олоруохха, үөрүөххэ-көтүөххэ, дьон убаастабылын ылыахха.
Онтон салгыы илии-атах оонньуута, күрэхтэһии ыытыллыбыта. Мин ону улаханнык болҕойон көрбөтөҕүм. Сорох дьон
олорон эрэн көрбүттэрэ, сорохтор хаама сылдьаллара. Хаама сылдьар дьон быыһыгар сахалыы таҥастаах дьахталлар баалларын
олус кэрэхсээн көрбүтүм. Маннык наһаа үчүгэйдик киэргэтиллэн тигиллибит ырбаахылаах, хаһыаччыктаах дьахталлары бастакы
көрүүм этэ. Ордук биир намчы соҕус дьахтар хараҥа кугас дьүһүннээх солко таҥаһынан тигиллибит, наһаа үчүгэй симэхтэрдээх,

Ль—£һ«

и и и и о . и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и и «1