Page 69 - Нэһилиэк төһүү дьоно

сөтүөлээтэххинэ, тугу этиэҥ баарай - барыта итии тыыннанар,
сылаас майгыланар. Төһөлөөх элбэхтэ кус сыгынньах сүүрбүтүн
буолуой, атах сыгынньах хаампытыҥ буолуой? Ол тухары бу күө-
ҕүҥ, сириҥ-дойдуҥ — барытабэйэҥ киэнэ. Этиҥ-хааныҥкурдук
чугас, биир кэлим. Ийэайылҕаҕынтөһөтаптыыгын да, эн ыраас-
кын, сырдыккын, котөр курдук көҥүлгүн. Иннигэр сибэкки тэл-
гэнэр, араас өҥүнэн дьэрэлийэр. Ытыскар ыһыаххын баҕараҕын.
Мичилиһэн түһэн мичээрдэрэ үчүгэйин! Килбик баҕайытык
кэпсэтэтурар курдуктар. Көр, итинникдьон эмиэайылҕаоҕоло-
ро, сир сибэккилэрэ. Син эмиэ сибэкки курдук сиртэн үүнэллэр,
сиргэ сиик буолан иҥэллэр.
1947 сыл. Нэһилиэк дьонун үөрүүлээх халҕаһата хотолдьуйан
олорор. Ыһыах күнэ. Ууннары тардыллыбыт курдук уһун үрэхтэр
эҥэрдэриттэн, сылаас буордаах, сымнаҕас кырыстаах өҥ алаас-
тар быттыктарыттан-хоннохторуттан дьон бөҕө мустубут. Үөрүү-
көтүү өрөгөйдөөһүн күнэ. Алдьархайдаах хаан тохтуулаах улуу
сэрии ыар ынчыга, энэлгэнэ, сүрэҕи-быары ыгар бары мэйэлгэнэ
харах уута буолан тохтон ааспыт курдуга. Бу маннык үөрүүнү урут
билбэтэх уончалаах оҕо алаарыйан хаалбыт харахпынан дьону-
сэргэни көрөбүн. Ы раас халлаантан үрүҥ көмүс сардаҥатын кута
турар күнү ытыспар ылыахпын баҕарабын. Күөх кырыска төкү-
нүйэн көрөбүн... Мин кычыгыланан ылар ийэ кутум уһуктубут
курдук. Туох барыты кэрэхсэбиллээх, туох барыта бэйэтигэр тар-
дар күүстээх.
Атах оонньуулара саҕаланнылар. Киһи барыта туох буолуой,
оонньооботох-көрүлээбэтэх өр буолла. Онон эдэрдиин-эмэн-
ниин өрөтэйэн олордулар. Сорохторо кимҥээрэ көх-нэм буолан
өгдөҥнөстүлэр, үөгүлэстилэр. Сүүрэн кэлэ-кэлэ кылыйан кыы-
ралдьыттылар, ким хастыыта түһэрэ биллибэт. Сөп буолуохха
дылы быһылаах. Эмиэ балыйсыылаах да курдук буолар эбит. Ол
бастакы туоһу үктээһин. Сорохтор ортотуттан ирдэбил суох.
Ыраас хааннаах, сымнаҕас сирэйдээх-харахтаах ол эдэр киһи
оонньуон баҕара-баҕара хайдах эрэ кыбыста туттар буолан эрэ
киириммэккэ олорор быһылаах. Сэмэҥҥэ сөп түбэһэн атыттар
эмиэ көх-нэм буоллулар. Эдэр киһи көрдөһүннэрэ турарыттан
бэйэтэ даҕаны кыбыһынна быһыылаах, дьахтардыы чараас-ча-
раастык чыпчылыҥнаан баран сырдык баҕайытык мичээрдээн
ылла уонна Сэмэн Уйбаанабыска куустарбытынан бытааннык