Page 13 - Оголорун сэриигэ атаарбыттара

Кыайыы 75 сыла
сэрии маггнайгы куннэриттэн тырахтарыыс уонна комбайнер идэлэрин ба-
Ьылаабыттара уонна сэриигэ ынырыллыбыттары солбуйбуттара. Оройуон­
наады массыына-тыраахтар ыстаансыйатын (МТС) иЬинэн 1941 сыл от
ыйын 12 кунуттэн, атырдьах ыйын 12 кунугэр диэри 37 кыыс тырахтарыыс
уонна комбайнер идэтигэр уерэммитэ. Сэрии сылларыгар ити идэлэри
барыта 80-ча кыыс байылаабыта.
«Бары кууЬу — фронн-а, барыта — Кыайыы туЬугар!» диэн
ейунэн-санаанан салайтаран, сэбиэскэй, комсомольскай тэрилтэлэр
тыыл улэЬиттэрин дьоруойдуу улэлэрин кедулээччилэринэн уонна
тэрийээччилэринэн буолбуттара. Оройуон холкуостара уЬун кураан
кэнниттэн 1943 сыллаахха аан бастаан учугэй уунууну ылбыттара.
Биирдии га сиртэн Чэриктэйгэ «Социализм суола» холкуос — 13, 1-кы
Олтеххе «Харыйалаах» холкуос — 9.7, П-с Легейго Заболоцкай аатынан
холкуос — 9.2 центнер сиэмэ (бурдук) уунуутун ылбыттара. 1942 сылы
кытта тэннээтэххэ, 1943 сыллаахха 17000 тонна от ордук оттоммута. Ити
сыл хас биирдии ыанар ынахтан Найахыга «КыЬыл буксуур» холкуос — 838
лиитэрэ, Хородо «Куотука» холкуос 793 лиитэрэ ууту ыабыттара. Оройуон
холкуостара cyehy иитиитигэр улахан кердеруулэри 1944 сыллаахха си-
тиспиттэрэ. Cyehy иитиитин государственнай былаанын ынах суеЬугэ —
101,5 быраЬыан, сылгыга 102,6 быраЬыан толорбуттара. 1238 суеЬутэ суох
холкуостаах ыал суеЬулэммитэ.
Бутун Союзтаады коммунистическай (болыпевиктар) партия (БСК
(б) П) Уус Алдан оройуонунаады кэмитиэтин бастакы сэкиритээрэ Петр
Васильевич Данилов, оройуоннаады сэбиэт бэрэссэдээтэлэ Афанасий
Петрович Мигалкин, заготовка наркомун оройуоннаады боломуочунайа
Федор Павлович Дмитриев, 1944 сылга оройуон бурдук содотуопкатын
ahapa толорон, Ада дойдуну кемускуур сэрии П-с истиэпэннээх уор-
дьанынан надараадаламмыттара.
Тыыл улэЬиттэрэ сэрии сылларыгар государственнай сорудахтары, нолуо-
гу хомуйууну болдьодун иннинэ ahapa толорон испиттэрэ. Оройуон Саха
АССР Министрдэрин Сэбиэтин уонна Бутун Союзтаады коммунистическай
(болыиевиктар) партия (БСК (б) П) уобаластаады кэмитиэтин кеЬе сылдьар
КыЬыл Знамятын cyehy иитиитигэр — 8, уп хомуйуутугар — 9, балык
булдугар — 14, аЬылык комбинатын (пищекомбинат) улэтигэр 3 тегул
ылбыта. Cyehy иитиитигэр КыЬыл Знамя оройуонтга саас-уйэ тухары
хаалбыта. Оройуоммут дьоно сэрии сылларыгар маннык тахсыылаахтык,
дьоруойдуу улэлээбиттэрин архыып докумуоннара кердереллер.
1941-1945 сс. уоттаах сэрии сылларыгар оройуоммутугар сэрии уота
хаарыйбатах ыала хаалбатада. Бийиги Ада дойдуну кемускуур сэрии
кыттыылаахтарын, Кыайыы туЬугар туруулаЬан тыылга улэлээбиттэр
сырдык кэриэстэрин ытыктыыбыт, кинилэргэ сугуруйэбит, махтанабыт.
Тереебут оройуоммут дьоно, сэбиэскэй дойдубут бары норуоттарын кытта
Кыайыыга эрэллээх буоланнар, сэрии, аас-туор олох бары тургутуутун
чиэстээхтик туораабыттара.

9