Page 9 - Оголорун сэриигэ атаарбыттара

Кыайыы 75 сыла
политругунан Степан Саввич Константинов ананан улэлииллэрэ. Сэрии­
гэ барааччылартан ким даданы алаЬа дьиэбиттэн, тереебут дойдубуттан
арахсан, алдьархайдаах сэриигэ баран эрэбин диэн аймаммат этэ. Хата,
ыллаан-туойан, оЬуохайдаан керу-нары тэрийэллэрэ. Угустэр тереебут
терут буордарыгар ити тиЬэх оонньооЬуннара-керулээЬиннэрэ этэ.
1942 сыллаахха биЬиги оройуоммутугар саамай улахан хомуур ыытыл-
лыбыта. Оройуон бары холкуостарыгар эмээхситтэр, одонньоттор, одолор,
дьахталлар хаалбыттара. Ол ыар куннэргэ одолорун сэриигэ атаарбыт
ийэлэр, адалар барахсаттар уйулдалара теЬелеех аймаммыта, сурэхтэрэ
хаанынан ытаабыта буолуой?..
Ада дойдуну кемускуур Улуу сэрии сылларыгар биЬиги оройуоммутуттан
фронна 2375 саамай чулуу дьоммут барбыттара. Кинилэртэн угустэрин
ийэлэригэр, адаларыгар уолгут кыргыс толоонугар хорсуннук одунна, эбэтэр
сурада суох суттэ диэн «хара суруктар» кэлитэлээбиттэрэ. Иэдээннээх туерт
сыл кэнниттэн, 1945 сыл ыам ыйын 8 кунугэр, гитлеровскай Германия капи-
туляциялаабытын туЬунан актада илии баттаммыта. Ыам ыйын 8 кунугэр
немецкэй-фашистскай халабырдьыттар Сэбиэскэй СойууЬу утары садалаабыт
сэриилэрэ сэбиэскэй норуот Кыайыытынан тумуктэммитэ. Ити кун дойдубут
тэбэр сурэдэр Улуу Кыайыыны уруйдаан улахан салют буолбута.
Сэрии сылларыгар одолорун кыргыЬыы хонуутугар атаарбыт, этэггнэ
эргиллэн кэлэллэрин тулуйбакка-тэЬийбэккэ кууппут ийэлэр, адалар угус-
тэрэ Кыайыы кунугэр тиийээхтээбэтэхтэрэ. Оттон Кыайыы ерегейдеех
кунун ыар сутуктээх, харах уулаах керсубут ийэлэр, адалар сэрии толоонугар
охтубут, сурада суох суппут уолаттарын кун аайы куутэллэрэ. «Бадар кэлиэ»
диэннэр кэЬиилэрин уураллара. Кинилэр, орто дойдуттан арахсыахтарыгар
диэри бутэйдэригэр ейенен туран, алаастан тахсар аартыгы кэтииллэрэ,
сэриигэ атаарбыт одолорун куутэллэрэ...
Аан дойду иккис сэриитэ куудэпчилэммит кэмнэрэ сылтан сыл ахсын
ыраатан иЬэллэр. Тереебут дойдуларын еЬегейдеех естеехтен кемускээн
олохторун толук уурбут, Кыайыыны адалсыбыт адаларбытын, эЬэлэрбитин,
хос эЬэлэрбитин, аймахтарбытын тереппут, ииппит ийэлэр, адалар ааттара-
суоллара сиик буолан симэлийбэтин, туман буолан кеппетун туЬугар
бугунну эйэлээх, сайдыылаах олоххо олорор адам да, эдэр да дьон биир
санаада кэлэн улэлиэххэйин.
Махтал буоллун Кыайыы туЬугар фронна сэриилэспит хорсун
буойуннарга, бэйэни харыстаммакка тыылга улэлээбиттэргэ!
Уйэлээх ейдебул буоллун сэриигэ кыттыбыт хорсун буойуннар ийэлээх
адаларыгар!
Кыайыы 75 сылынан, кунду биир дойдулаахтарбыт!
Иван Семенович Калининскай,
1941-1945 сыллардаах
А$а дойдуну кемускуур сэриигэ ылбыт баайыттан
33 саайыгар влбут буойун уола,
улуустаа^ы бэтэрээннэр сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ

5