Page 35 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ
P. 35

БАЙАБАНТАЙ нэһилиэгэ


















                                 Байаҕантай  нэһилиэгэ


                                    Абрамова Мария Евсеевна

            Мин  1931 с. төрүөхпүн. «Кытгаайы» ходкуоспун. Сэриигэ дьом-
         мут бары кэриэтэ барбыттара.  1941-1942 сс. бастакы уотгаах сэрии-
         гэ баран төннүү диэн суоҕун  кэриэтэ,  биир эрэ киһи кэдбитэ.
            Эр дьон  сэриигэ  бараддарын  кытта  оҕодор  бары  от  үдэтигэр
         дьахталлары  кытта  үлэлии  барбыппыт.  Сэриигэ  икки  убайым,
         икки  таайым  аттаммыттара.  Онтон  ыла  үлэ  киһитэ  буолбутум.
         Үлэ арааһа,  ыарахана,  аспыт суох, таҥас  мөлтөх. Аҕам хоргуйан
         ыалдьан  өлбүтэ,  кыра бырааттарым  өлбүттэрэ.
            Ийэм  1932  сылтан  ыанньыксыт  этэ,  сэрии  буолуон  ин-
         нинэ  ыстахаанабыс,  сэрии  саҕана  биир  күн  өрөөбөккө,  төһө да
         аһыылаах-абалаах  буоллар,  наһаа  үлэһит дьахтар  буолан,  ханна
         от баар сиринэн көһө сылдьан  ыанньыксыттаабыта.  Үлэнэн эрэ
         аралдьыйар курдуга.  Намынан ханна ыраах оттоох сиргэ эргэ өтөҕү оҥостон олорорбут.
            Ийэм  12 оҕоломмута,  онтон соҕотох эрэ баарбын. Аҕам сэрии  иннинэ уус идэлээҕэ,
         оскуола да тутуута,  холкуоһун да тутуута,  кинитэ  суох тутуу барбат этэ.  Аҕам Абрамов
         Евсей Дорофимович диэн, бииргэ төрөөбүт эдьиийэ Курбуһахха  Кычкин диэн киһиэхэ
         кэргэн  барбыт.  Онтон  Мэхээлэ,  Евдокия,  Гаврил  Кычкиннар  бааллара.  Гаврил  Кыч-
         кин  Тандаҕа  учууталлыы  сылдьыбыт.  Мин  аҕабынаан  өссө бииргэ  иитиллибит  Күөгэ-
         тэр Уус  эбитэ  үһү,  баҕар,  уруута буолан  иитиллибитэ буолуо.
            Ийэм Хоро  Илин  Баска  үөскээбит ийэлээх үһү,  арта  Орлов  Иван диэн,  улахан уҥуох-
         таах, күүстээх киһи эбитэ үһү. Ийэм, бастыҥ ыанньыксыт буолан,  1954 сыллаахха Москваҕа
         тыа хаһаайыстыбатын быыстапкатыгар бара сылдьыбыта.  Верховнай Советтан грамоталаах,
         Сталин мэтээллээх.  Олохтоох сириттэн элбэх грамоталардаах,  махтал суруктардаах этэ.
            Сэрии  саҕана  маннык дьоннор хоргуйан  өлбүтгэрэ:  Местников  Иннокентий,  Егоров
         Егор  Прокопьевич,  Харайданова  Марфа,  Туруллина  Варвара,  Местникова  Мария  Ива-
         новна,  Суоламова  София,  Абрамов  Евсей  Дорофимович  уонна  алта  оҕо.  Бу  өлбүттэр
         үлэ  үөһүгэр  сылдьар  эдэр дьоннор  этэ.  Харайданов  Роман  атын  сиэн хаайыыга  өлбүтэ.
         Павлов  Александр  ыһыы  сиэмэтин  кыраны  дьоҥҥо  биэриэм  диэн  ордорон,  онтуката
         биллэн эмиэ хаайыыга өлбүтэ.
            «Табалаах»,  «Сулус»,  «Кытгаайы»  холкуостар  биир  Байаҕантай  нэһилиэгэ,  сэбиэт  Ка-
         лининскай  Иннокентий.  Бу  киһи  Табалаахха  олохгоох  эбит.  Бачча  киһитэ  сэриигэ  ыьҥ
         диэҥҥэ кини  «Кыттаайыттан»,  «Сулустан» урут ыыппыта,  ол иһин сэриитгэн кэлии суох
         эбит. Оҥгон сэрии мөлтөөн эрдэҕинэ бараннар, «Табалаах» дьоно элбэх киһи кэлбитэ диэн
         ахталлар этэ «Кытгаайы» кырдьаҕастара.
            Табалаахтан  хоргуйуу  да  суоҕа,  бэйэлэрин  советтара  наһаа  дьонун  аһаппыт  үһү.
         Сылгыны,  сүөһүнү  кистээн  сиир этибит диэн кэпсээн баар.


                                                     31
   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40