Page 7 - Сэрии сылын о5олоро - Дүпсүн оскуолатыгар

____ Великая Отечественная война: цифры и факты_____
(2010 г.)

Великая Отечественная война продолжалась 1418 дней и ночей. Страшную
цену заплатил советский народ за Великую Победу. Людские потери —
военнослужащих и гражданского населения составили 26,6 млн. человек. В
действующую армию было призвано 24,5 млн. человек, из них погибло 11 944
100.
За годы войны в СССР было разрушено 1710 городов, более 70 тысяч
деревень, 35 тысяч заюдов и фабрик, разграблено 98 тысяч колхозов и 2890
машино-тракторных станций.
По данным переписи 1941 года численность населения Якутской АССР
составдяла 419000 человек, а на 1 января 1945 года - 357494, из них городских
жителей 146200, сельских 211294 (в 1939 году их было 217786). На фронтах
Великой отечественной войны сражались 62509 якутян, из них 31-32 тысячи
человек погибли, умерли от ран, пропали без вести.
Усть-Алданский улус: мобилизовано — 2189 человек, погибли или пропали
без вести — 1242 человек.
Внесено в Фогщ обороны:
1) золотыми и серебряными изделиями 4,7 кг
2) собрано и сдано теплых вещей для воинов Красной Армии — 5356 шт.
Дюпсинский наслег: мобилизовано — 256 человек, погибли или пропали без
вести — 110 человек.
Онерский наслег: мобптизовано — 107 человек, погибли или пропали без
вести — 48 человек.
Наяхинский наслег: мобилизовано — 132 человек, погибли или пропали без
вести - 66 человек.
Батагайский наслег: мобилизовано — 139 человек, погибли или без вести
пропали — 60 человек.
Чериктейский наслег: мобилизовано — 79 человек, погибли или пропали без
вести — 34 человек.
Оспехский наслег: мобилизовано — 83 человек, погибли или пропали без
вести — 45 человек.

_____Сэрии содула_____

1941 сыл бэс ыйын 22 күнүгэр сэрии саҕаланан олох-дьаһах эмискэ түҥнэстэ
түспүтэ. Ким кэргэнэ, ким аҕата, ким төрөппүт оҕото, ким күтүөтэ, ким таптыыр
уола бэбиэскэ тутан Ийэ дойдутун өстөөхтөн көмүскүү сэриигэ барбыта.
Кэргэттэрэ, оҕолоро, аймах-билэ дьонноро айманан ытаһа хаалбыттара. Сэриигэ
барааччылар: «Биһигини суохтаамаҥ, үлэлээн-хамсаан, колхозкутун тутан
олоруҥ, наһаа айманымаҥ, сотору кыайан-хотон эргиллиэхпит»- диэбиттэрэ
уонна айан суолугар киирэн илиилэринэн далбаатыы-далбаатыы бара
турбуттара. Бары наһилиэктэргэ элбэх эр киһи дьон талыыта, эдэрэ, үлэҕэ улахан
кыайыылаахтара сэриигэ барбыттара, үлэһит илии тиийбэт буолбута. Эр дьон
үлэтин дьахталлар, кырдьаҕастар, оскуола оҕолоро солбуйбуттара. Аас-туор олох,
сыра-сылба эстэр кытаанахдьыллара үүммүттэрэ.
1941-1942 сс. уот кураан түспүтэ, аһыҥа ыһан, огу-маһы ордорбокко
сиэбитэ, от, бурдук үүммэккэ киһилиин, сүөһүлүүн хоргуйан өлөр кыһатҕата
тирээбитэ. Бу ыарахан кэмнэргэ нэһилиэк олохтоохторо, колхозтаахтар бары
күүстэрин-уохтарын, өйдөрүн-санааларын түмэн: «Барыта фроҥҥа - барыбыт
кыайыы туһугар» диэн девиһинэн салайтаран дьулуурдаахтык охсуулаахтык
үлэлээбиттэрэ. Кинилэр аччыктыыры-тоҥору кытары аахсыбакка «кыайыы»

5