Page 11 - Сэрии сылын о5олоро - Дүпсүн оскуолатыгар

Сэрии иннинээҕи тыа сиригэр айьшҕалыын алтыһан, айыы санааламмыт,
үтүө сүрэхтэммит, бар дьон туһугар олохторун бүтүннүү анаабыт, сэрии, сут
амырыын сылларыгар күннэри-түүннэри үрүлүйбүт сырдык санаалаах,.
сылайбат сындааһыннаах аҕа көлүөнэ чулуу дьонноро бу дойдутган
букатыннаахтык да бардаллар, үгүс дьон санаатыгар сылаас сымнаҕас ахтылҕаны
кэриэс кээһэн олорон ааспыттара.

____ Сэрииттэн эргиллибэтэхтэрэ_____

Сэрии сиэртибэтэ суох буолара кэлиэ дуо? Сэрии диэн хардарыта
сэймэктэһии, өлүү-сүгүү. Күөгэйэр күннэригэр сылдьар дьон алаһа дьиэттэн-
уоттан тэйэн, аймах-билэ дьонноруттан арахсан кыргыһыы уоттаах толоонугар,
өстөөх буулдьатыгар, ыйылыыр снарядыгар табыллан эдэр сырдык олохторун
төрөөбүт дойду көҥүлүн иһин толук уурбуттара. Ол да иһин кыргыһыы
хонуутуттан «хорсуннар өлүүлэринэн өллө», эбэтэр «сураҕа суох сүттэ» диэн
дириҥ кутурҕан биллэриилэр, суруктар кэлэллэрэ.
Румянцев Алеша - «Өспөх нэһилиэгиттэн сэтгэ бииргэ төрөөбүт
Румянцевтартан үстэрэ эрэ сэрииттэн эргиллэн кэлбиттэрэ, түөртэрэ сэрииттэн
эргиллибэтэхтэрэ, ол иһигэр мин аҕам: Румянцев Алексей Дмитриевич, көмүс
уҥуохтара сэрии толоонугар хаалбыттара, сорохторо сураҕа суох сүппүттэрэ».
Алексеев Ваня — «Биһиги аймахпыт тоҕус оҕо ийэтэ Варвара Ефимова
түөрт чэгиэн-чэбдик бэйэлээх күндү уолаттарын сэриигэ атаарбыта. Сэмэн,
Мэхээлэ, Көстөкүүн, Арамаан Ефимовтарсэрииттэн гөннүбэтэхтэрэ».
Иванов Василий - Аҕа га Иванов Петр Андреевич 1944 сыллаахха Москва
анныгар кыргыһыыга өлбүт, көмүллүбүт сирэ биллибэт. «Ийэбит барахсан 5
оҕолоох тулаайах хаалбыта. Биһигини кьтгта кэккэлэһэ уһаайбаҕа Бочкарев
Володя диэн уол аҕата сэрииттэн кэлбитэ. Биһиги үс кыралар Володя аҕатын
көрөөрү барбыппыт. Володя аҕатыгар көтөхтөрөн олорорун көрөн баран наһаа
ымсыырбыппыт, аҕаҕа ымсыыран ытаһан дьиэбитигэр киирэрбит. Биһиги
ийэбитигэр дьон армияттан кэлэн дьоннорун үөрдэр кэмнэрэ, сороҕор курус
хомолтолоох буолара. Биирдэ ийэбит ампаар кэннигэр ытыы олорорун
көрбүпиүт, миигин кууһан олорон, наһаа уйа-хайа суох ытаахтаабыта, биһиги
бары ытаспыппыт».
Слепцова Аня — Аҕата Слепцов Василий Николаевич 1941 с. Кавказка
сэриилэспҥг. 1942 с. ыам ыйын 12 күнүгэр Дербент куоракка бааһырыьггтан
өлбүгэ.
Павлов Петя — Аҕата Павлов Семен Григорьевич 1942 с. сэрии хонуутугар
өлбүтэ.
Гоголев Вася II — Аҕата Гоголев Иван Михайлович дойдутугар
биригэдьииринэн үлэлии сылдьан маҥнайгы хомуурга баран баран төннүбэгэҕэ.
Кини 1237 №-дээх сгрелковай полкаҕа сулууспалыы сылдьан 1943 с. сураҕа суох
сүнпүтэ биллэр. 2009 с. ирдэһэн, Тверь куорат анныгар Болыпие Перемерки
дэриэбинэҕэ бырааттыы комүллүү мемориалыгар көмүллэ сытарын сиэннэрэ
булагшар. 2014 с. атырдьах ыйыгар сиэнэ Петр Васильевич Гоголев дьиэ
кэргэнин кытта Тверь куоракка эһээтин уҥуоҕар сылдьан төрөөбүт Чараҥыттан
ийэ буорун куппутгар, арыылаах алаадьы, сибэкки дьөрбөтүн аҕалбыттарын
уурбуттар.
Лукачевская Роза — Бииргэ төрөөбүт убайдарын аҕалара Лукачевскай
Николай Илларионович 1942 с. муус устар 30 күнүгэр кыргыһыыга өлбүт,
Смоленскай уобалас оройуонугар Баклаши дэриэбинэҕэ көмүллүбүт.
Оо, сэрии обургү төһөлөөх ийэни, оҕону-урууну ытаппьгга-соҥоппута
буолуой... Төһөлөөх оҕону аҕата суох хаалларбыта буолуой... Арай, арай сэрии
буолбатах буоллун, сэриигэ баран бу биһиги дьоллоох олохпут иһин олохторун
толук уурбут саха хорсун-хоодуот уолаттара бары тыыннаах буоллуннар. оччоҕо
кинилэр төһөлөөх үөрэниэх-сайдыах этилэрий, Саха сирэ, төрөөбүг-үөскээбит

9