Page 64 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

көроллөро, сайынын ынаҕы түортэ ыырбыт,диэн кэпсиир Елизавета
Николаевна, билигин кырдьан олорон. Кипи биэс сыл ыанньыксыт-
таабытын кэнниттэи 19 саастааҕар үлэҕэ сыстаҕаһын сыаналаан, фер­
ма биригэдьииринэн анаабыттара. Фермаҕа үлэ ымпыгын-чымпыгын
билэр буолан, аан бастааҥҥыттан сүөсүһүттэри, колхозтаахтары кыт-
та орүүтүн сүбэлэһэн, ыйыталаһан үоскүүр ыарахаттары туораталла-
ра. Ити курдук үлэлии сырыттаҕына сэрии саҕаламмыта.
Илииһэни бэбиэскэнэн трактористар курстарыгар ыҥыттаран ыпбыт-
тара. Тиийбитигэр комбайнердар болохторүгэр анаабыттара. Биир ыйда-
ах дьүккүөрдээх үөрэтии кэнниттэи комбайнер вдэтин иҥэрбитгэрэ уонна
Находкин Максим Егорович старшайдыыр "Коммунар" комбайныгар
комолөһооччүнэн анаабыттара. Комбайгпга үлэтин хайдах саҕалаабытын
туһунан Елизавета Николаевна бу курдук кэпсиир: "Күһүн буолан сото-
ру-сотору ардыыра. Тымныйан истэҕин аайы үлэлииргэ уустутуран бар-
быта. Онуоха эбии техниканы өссо даҕаны үчүгэйдик баһылыы илигим
мэһэйдиирэ. Комбайнерым опыттаах буолан, киниттэн сыыйа элбэххэ
үорэммитим”. Сиэмэни быстарыы бүппүтүн кэнниттэи алтынньы ый
ортотутган паарынан үлэлиир локомобилга кочегардаабыта. Тохсунньу
тиийэн кэлбитигэр Дъокуускайдашуы механизация училищетыгар трак­
тористар курстарыгар үөрэххэ ыыппыттара. Ол курсу 1942 сыл муус ус­
тар санатыгар бүтэрбитэ. Ити сыл сааһыгар "Кыһыл маяк" колхозка
Д.Д.Томутовскай диэн трактористыын сааскы ыһыыга сири паардааһынтга
үлэлээбитгэрэ. Кураан сайын кэлбитэ, аһыҥа күүскэ түспүтэ. Бурдук
курааннаан үүнүүтэ олох мөлтох этэ. Үгүс бааһыналар хара буорунан
корон сыппытгара. Олу ол диэбэккэ, үүнүүтэ суох бааһыналары арыы-
лаан хаалларбакка, туох баарынан хомуйарга булгуччулаах кытаанах ир-
дэбил туруоруллубута. Елизавета Николаевна II Суотту Молотов ааты-
нан колхоһутар хайдах үлэлээбипэрин туһунан маннык ахтар: "Убаҕас,
биитэр молтөхтүк үүммүт диэн бааһыналары хаалларбат этибит. Гекта-
рытган центнер анара үүнүү кэлэр түбэлтэтигэр олус кичэллээхтик си-
рийэн хомуггарарбыт. Колхоз салалтата үлэбитин күннээҕи түмүгүн уонна
хаачыстыбатын кытаанахтык хонтуруоллуура".
1943 сыл хомуурга эмиэ Молотов аатынан колхозка үлэлээбитэ.
МТС директории бирикээһинэн киниэхэ сезон устатыгар "Южнай"
комбайнынан 154 гектардаах сир үүнүүтүн хомуйан күнтгэ 100-түү
центнер сиэмэни астатар соругу туруорбуттара. Сиэмэ астааһынын
ахсынньыга бүтэрэн, МТС-ка тонной кэлээтин кытта, аны трактор
өрөмүөнүгэр туруорбуттара.
Елизавета Николаевна 1943-45 сс. Винокуров Афанасий Федоро­
вич газогенераторнай тракторыгар сменщиктээбитэ. Урутаан эттэххэ,
икки эдэр дьон иллэрин-сүбэлэрин холбоон ыал буолбуттара, сэрии
кэнниттэи элбэх оҕону-урууну төрөппүгтэрэ, ор сыллар усталарыгар