Page 33 - Умнуллубат ол сыллар.. 2012 М.А

тпуох да умнуллубат

Афанасьева Роза Алексеевна
Мин 1933 сыллаахха олунньу 2 күнүгэр
төрөөбүтүм. Икки саастаахпар ийэбит
өлбүтэ үһү. Биэс оҕо тулаайах хаалбып-
пыт. Кырабытын — кыыс оҕону — ийэбит
дьоно көрө ылбыттара, өлбүт. Икки уол,
икки кыыс буолан, аймахтарбыт, эбэбит,
эһэбит көмөлөрүнэн улааппыппыт.
Аҕабыт бастьпг үлэһит этэ. Колхоз тэ-
риллиитигэр алта ыанар ынаҕы, сылгыны
холбоон киирбиппит диирэ. Армияҕа саа-
һынан уонна оччолорго оһолго түбэһэн,
барбатах. Манна күүстээх үлэҕэ сылдьыбыта — хонуу биригэ-
дьиирэ, балыксыт этэ, наар хайҕанара. Эдьиийим биһиги
төрдүс кылааһы нэһиилэ бүтэрэн, дьиэбитин, сүөһүбүтүн
көрүнэн, уолаттар маһы-мууһудьаһайан, араас үлэни барытын
көрсөн улааппыппыт. Сэрии кэмэ буолан, ас-таҥас суоҕа.
Сайынын эдьиийим Акулина, убайым Пётр өрүс унуор окко
баран, күһүн биирдэ кэлэр этилэр. Егор диэн убайбын Өнөргө
аҕам быраата иитиһэн, сороҕор манна үөрэнэн, үлэһит —
учуутал — буолбута. Ытык-Күөлгэ ыал буолан, 18 сыл оскуолаҕа
директордаан, билигин оскуолаҕа үлэлиир. Онон иккиэбит.
Мин сэриикэмигэркыайарбынанүлэлээбитим. Эһэбинээн
күтэрдээн туттаран, отгоһон, балыктаһан, оҕуруот аһын көрүү-
түгэр — барытыгар үлэлээбитим. Аҕам колхозка сыалыһардьыт
этэ. Хас да биригээдэ балыксыттар кыһыннары кэлэн бултуул-
лара.
Мин 1949 сыллаахха өрүс уҥуор Күбээдэ диэн сиргэ субай
сүөһү көрүүтүгэр үлэлээбитим. Онно сэтинньи бүтүүтэ көспүп-
пүт. Өрүс тыына олус тымныыта, тоҥон, биирдэ да сыарҕаҕа
олорбокко сарсыардатган сатыы хааман, киэһэ хараҥаҕа тиий-
биппит. Оһох уотун кыыма үчүгэйдик да көстүбэтэ. Сүөһүлэр
туйахтара туллан, охтон, көһөрөөччүлэр атынан тиэйэр этилэр.
Мин, ааны кыайан аспат гына тоҥон, атахпынан тэбиэлээбип-
пэр урут кэлбит дьон аһан биэрбитгэрэ. Үтүлүктэрим түһэн
хаалбыттара, былаатынан эрэ сылдьар буоламмын, төбөм наһаа
тоҥмута. Хата, дьахталлар дэлби имитэн-хомутан, туох да буол-
батаҕым. Оһоххо чугаһаппаттар, чэй иһэрдибитгэрэ. Кэлин
тииһим тииспэр ыпсыбат буолан, ыалдьыбытым. Хата, тугум
31