Page 95 - Сахаайа Ермолаева Тыыннаах ырыа
P. 95

5.  “Соһуйбут  үрэхтэр”,  “долгуйбут долгуннар”,  “нэлэк-
      кэй уолуктаах хонуу” уо.д.а.  — олус колоритнайдар.
        6. “ Пегас уот тымтар тыллары уһуурар”, “тураахтар оҕолорун
      бигииллэр”, “тиит туораахтара — манньыатгар” уо.д.а.
        7  .“Төрөөбүт  тылы  мачайдааһын”,  “Сахалыы  сиэри
      хачайдааһын” — билиҥҥи кэм соҥнообут итэҕэстэрэ.
        8.  “Барыыска баҕалаах бастаата”,  “хоруупсуйа сыа-арыы
      астаата”  — бүгүҥҥү олохпут сүрүн хайысхата.
        9.  “Сокуоммут  сороҕо  —  уулаах  хаар...”  —  ол  түмүгэр
      бас-баттах барыы үөскээбит.

                    Мин — санаа салайар кыыһабын:
                    Үөрүүттэн — күрүлгэн буолабын,
                    Хайҕалтан — сарыаллыы кыыһабын,
                    Самныыттан — уу курдук уолабын.

        Сыныйан  олорон  болҕомтолоохтук  аахтахха,  “Санаалар”
      поэма бүтүннүүтэ кэриэтэ уобарастаан хоһуйуу тиһигэ эбит.
        Бэһис  санаам.  “Санаалар”  поэманы  наар  философскай
      хайысхалаах  айымньы  диир,  арааһа,  сыыһа  соҕус  буолуо...
      “Өһөс  өй”  (холодный  ум),  “Итии  сүрэх”  (горящее  сердце)
      — лирической иэйии дьайыытынан ситимнэспитэ бүтэйдии
      күөлүтэн  биллэ  сылдьар.  Олус  уйадытыылаах,  ытамньытар
      түгэннэр (лирическое отступление) элбэхтэр.  Олортон бии-
      рэ — санаата хараастар түгэнэ:

                    Ыалдьабын! Хараҥа түүннэрим
                    Үөһүгэр күлүктэр элбииллэр.
                    Мөкүнү биттэнэр түүллэрим
                    Тиистэрэ мүлүктээн кэрбииллэр.

         Санньыардаах санааны дириҥэтэр уобарастаах тыллары-
      нан быһаччы түмэ тардан, харахха көстөр, кулгаахха иһиллэр
      гына этиллибит буолбат дуо?!
         Өлүү  уонна  тыыннаах  буолуу  охсуһуутун  субу  курдук
      бэргэнник көрдөрөр:
                    Оо, кэбис! Айаным суолугар
                    Истимиим саа тыаһа эстэрин.
                    Көрүмүүм — ууһаары дьулуһар
                    Кыталык кыланан эстэрин...

         Эмиэ  бэргэн  уобарастар:  Айан  суола  —  салгыы  олох
      олоруу;  саа  эстэрэ  —  өлүү;  ууһуурга дьулуһуу —  оҕолонуу-
                                                              93
   90   91   92   93   94   95   96   97   98   99   100