Page 136 - Неизвестное название

нна хомуһун быыһыгар иитэммит кустаан сиэн Эдэр да, таһыттан оҕонньор курдук көстөр. Тиий-
иитиллэбит». Айатын ылар: «Ву тиит мастан биттэрэ дьон бөҕө мустан төгүрүччү олорбуттар,
оҥоһуллубут куобаҕы бултуурга аналлаах айа турааччылар да бааллар. Тэлиэгэлээх ат - тыа *
диэн сэп. Кыһын куобах суолугар айабытын иитэн курдук. Дьон ортотугар анаан ордоруллубут хо­
куобахтаан сиэн иитиллэбит. Айаны иитэргэ нууга тойоттор олоппоско бачыгыраан олороллор.
маннык тиириллэр», - диэн баран айатын ти- Ханнык да оонньуу көстүбэт. Арай, биир өртө
ирэ тардан көрдөрөр. Онтон эбэн этэр: «Тиһэҕэр сэллэҕэр, аҥаара арыый суптугур, икки төбөтө
тииппитин ат гынан миинэн барабыт», - диэн ба­ куурусса сымыытын курдук мүллүркэй, ньолбоҕор
ран хайыһарын ылар: «Бу тиит мастан оҥоһул- өрүс тааһын көтөҕөллөр эбит. Ким баҕалаах, кии-
лубут хайыһар диэн сэп. Кыһын биһиэхэ сатыы рэ-киирэ, көтөҕөр. Эҥинэ бэйэлээх да дьон, кии-
киһи ыраах кыайан кэһэн хаампат хаара түһэр. рэннэр, саамай бастыҥнара тобуктарыгар диэри
Ол иһин бу хайыһарбытын икки атахпытыгар таһаараллар. Сорохтор өндөтөллөр эрэ, сорох-
кэтэн бараммыт халыҥ хаарга батары түспэккэ, тор олох сыҕарыппаттар даҕаны. Дьэстэрэпиэй
үрдүнэн сыыйа тэбэн хаамаммыт тыаны, тайҕаны дьону быыһынан сыҕарыйан таас диэки барар.
ырааҕынан кэрийэн бултаан аһыыбыт. Онон тиит Ону мөхпүттэр: «Бу оҕонньор үтүрүһэ-үтүрүһэ
мастан бэйэбит оҥорбут сэптэрбитинэн кыһын кэллэҕэ, төнүн, дьон киирэр суолун мэһэйдээмэ
томороон тымныыга тоҥо-тоҥобут хара тыаны эбэтэр бэрт киһи эн киирэн ити тааһы көтөх», -
кэрийэн, сайын өҥүрүк куйааска буһа-буһабыт диэн бардьыгынаабыттар. Оҕонньордоро: «Суолла
күөх далайы кэрийэн бултаан иитиллэн олорор аҕалыҥ эрэ, киирэн көтөҕөн да көрүүм», - диэн
дьадаҥы дьонноох улуус - Бороҕон улууһа», - соһуппут. Дьэстэрэпиэй киирэн тааһын саллаҕар
диэбит. Граф А.П.Игнатьев П.Н. Окоемов кулу- өртүн үөһэ гына дэбигис баҕайы туруору туппут
ба дакылаатын сөбүлүү истибит, кинини өйдөөх уонна икки илиитин тарбахтарын ыыраахтарын
киһинэн сыаналаабыт уонна кафтаны Окоемовка быыһынан хардарыта анньан илиилэрин холбоон
биэрбит. Хайабыт ылар диэн кэтэһэн турбут ки- баран, тааһы кууһан, икки харытыгар кыбытан
эргэллээх кулубалар соһуйан уонна хомойон эрэ үөһэ көтөҕөн таһаарбыт. Салгыы иһигэр биллэҕин-
хаалбыттар. Ити курду к, уон улуус кулубаларын нэрэн, аҥаар илиитин эмиэ таас анныгар уган,
куоталаһыыларыгар бастакы миэстэни ылан, Бо- ньолбоҕор тааһы түөһүгэр көтөҕөн турбут. «Сан-
роҕон улууһун кулубата, Курбуһах нэһилиэгин ныбар сүгүүм дуу? - диэн санаан баран, мүччү
киһитэ Петр Николаевич Окоемов ыраахтааҕы тутан кэннибинэн түһэрэн, киһини өлөрүөм», -
наҕараадатын, кафтаны, ылбыта үһү. диэн сүкпэтэх. Ол эрээри таах түһэрэн кэбиһиэн
А.П.Игнатьев тууну ордук дьиктиргээбит: санаата эмиэ буолбатах. Онон: «Бу хас бууттаах
«Бу тууну оҥорбут киһи баар дуо?» - диэн таас буолуой?» - диэн баран ыараҥнаппыт. Дьэ,
ыйыппыт. Окоемов Мэхээттэни илдьэ киирбэтэх, доҕоор, дьон саҥата ньиргийэ түспэт дуо? Дьэс­
баара буоллар манньа биэрээри ыйыттаҕа диэн тэрэпиэй тааһы аргыый аҕай түһэрэн баран, дьон
сэрэйбиттэр. таһын диэки тахсан турбут. Киирэ-киирэ көтөҕөл-
Манна даҕатан кэпсээтэххэ, тойоҥҥо оон- лөр да, эбэн үөһэ таһаарар киһи түбэспэтэ. Ол
ньуу көрдөрбүттэр. Онно эмиэ Бороҕон улууһун туран: «Тааһы көтөхпүт оҕонньор ханна барда?
киһитэ бастаабыт. Ол маннык этэ: Тойон көрдөтөр», - диир саҥаны истибит. «Тыый,
Курбуһах нэһилиэгэр Оттоохой аҕатын күүстээххэ киллэрээри гыннаҕа», - дии санаабыт
ууһугар Өтөх диэн сиргэ олохтоох Ефтрофей да, тэлиэгэлээх аттар күлүктэринэн саһан, күрээн
Никитич Аммосов (Дьэстэрэпиэй) диэн дьадаҥы хаалбыт. Дьиҥэр, тойон манньа биэрээри көрдөп-
киһи куоракка киирэ сырыттаҕына А.П.Игнатьев пүтэ үһү.
тойон кэлбит. Биир күн тэлиэгэ аттаахтар, са­ Дьэ, ити курдук, үрдүк сололоох А.П.Игна-
тыы дьон Күөх хонуу диэки субуйбуттар. «Күөх тьевка күүһү холоһон көрдөрүүгэ эмиэ Бороҕон
хонууга тойоҥҥо оонньуу көрдөрөллөр үһү, ону улууһун Курбуһах нэһилиэгин киһитэ Ефтрофей
көрө бардыбытп, - дииллэр. Дьэстэрэпиэй көҕүй- Никитич Аммосов бастаабыт. Онон Саха сиригэр
эн барсыбыт. Таҥаспыт диэн киэҥ үлүгэр саха- үйэлэр тухары биирдэ буолбут уон улуус дьонун
лыы тигиилээх көҕөччөр суккун даба ырбаахы, күрэхтэһиилэригэр иккиэн Бороҕон улууһун
чомпой бэргэһэ, хомулуок ыстаан, ынах этэрбэс. Курбуһах нэһилиэгин дьоно бастаабыттар.
Федот Аммосов,