Page 152 - Неизвестное название

санаатахха, буржуазнай временнай правитель- Мин ордук учууталбынаан хаарынан тамнаһан
ствоны өйүүр мунньах этэ быһыыта. Ону оччо- оонньообуппун өйдүүбүн... Хаар ууллан, чалбах
тооҕу улуус кырдьаҕастара (атыннык эттэххэ, тахсыбыт, тыаҕа да хаар аччаабыт бириэмэтэ этэ.
улахан баайдар) бары бааллара: Бэрт-Ууһа, Ол күн кор бөҕө буолта, туох да олус үчү-
Дьөгүөһэ (Егор Иванович Бурцев), Суотту Иван гэйдик сылдьыбыппыт. Өйбүттэн билигиҥҥэ
Алексеевич Аржаков П-й улуус кулубата, онтон диэриарахсыбат. Ол эрээри, ол күн туох суо-
да атын ыраахтааҕы саҕанааҕы тойоттор баалла­ лталааҕын, тоҕо биһиги үөрэхпитин быраҕан
ра көрдөрөр. кэбиһэн, тыаҕа тахсан оонньообуппутун мин
Кэнники хаар ууллан эрдэҕинэ икки ыҥыыр өйдөөбөккө хаалбытым.
аттаах эдэр дьон биһиги учууталбытыгар оску- Эппит курдук, ол күн мин Бороҕон оскуо-
олаҕа тохтоон, аһаан ааспыттарын өйдүүбүн. латыгар бэстилиэнэй дьылбын үөрэммитим. Ол
Биирдэрэ (ол эрээри Кычкины аатын бу диэн саас оскуоланы бүтэрэн, күһүҥҥүтүн куоракка
үчүгэйдик өйдүөбэтим. Кини, отечественнай сэ- городской оскуола (Высшеначальная городская
рии иннигэр диэри учууталлаабыта, арааһа от­ школа) диэҥҥэ үөрэммитим. Онтон ыла куорат
ечественнай сэрии да саҕана тыыннаах быһыы- оҕото буолбутум.
лааҕа) быыкаа баҕайы уҥуохтаах, ап-араҕас Бороҕон оскуолатын оҕолорун кытары мин,
хааннаах, үчүгэйкээн баҕайы киһи этэ. Оччоҕо быстах-быстах үөрэммит буолан, кими да кытта
бачыынжалаах, бүрүүкэлээх киһини көрбөтөх доҕордоспокко хаалтым. Үгүстэрин кытары кэн­
буолан, биһиги кини бүрүүкэтин, бачыыҥка- ники истэн көрсүбэт этим. Ол эрээри маҥнайгы
тын ат миинээри турдаҕына бэркэ кэрэхсии сылбар бииргэ үөрэммит, миигиттэн хас да сыл
көрбүппүт. Аатын билигиҥҥэ диэри онтон ыла аҕа Миша Алексеев диэн Бэс нэһилиэк оҕото би-
лоп-курдук өйдүүбүн: «Платон Слепцов», - ди- лиҥҥэ диэри өйбүттэн арахсыбат, (кэнники куо­
эбиттэрэ. Онно П.А.Ойуунускайы аан бастаан ракка үөрэнэ сылдьан, онтон улаатан да баран
көрбүтүм. Биирдэрэ хонтойбут, сахалыы билэр Николай Дмитрьевич Мигалкин диэн киһини кы­
улахан баҕайы буолан баран хатыҥыр нуучча тары доҕордоспутум). Хайабытыттан да аҕа, буу-
этэ. Ол киһи аатын умнан кээспиппин. Кэнники тай курдук суон, туох да салан сымнаҕас, кими да
Ойуунускай ахтыытынан иһиттэххэ Александр ордук күүстээхпин диэн атаҕастаабат, кими да,
Попов диэн большевик эбит Ойуунускай, Мак­ баарыгар, атаҕастаппат, сыстарбат, охсуһан эрэр
сим Аммосов доҕордоро. оҕолору куруук быыһыыр, араарар идэлээх оҕо
Быраабаҕа бара сылдьыбыттарын ой- этэ. Мин ким эмэ баттаатар эрэ, учууталга бар-
дөөбөтүм, Байаҕантайдыыллар үһү диэбиттэрэ. бакка, киниэхэ баран үҥсэр этим. Атыттар да ки-
Мунньах буолбатаҕа, биһиги учууталбытын ниэхэ «үҥсэллэрэ». Кини оччо кытаанах миэрэни
эрэ кытары кэпсэтэллэрэ да, биһиги иһиллээбэ- ыларын өйдүөбэппин, аҕыйах саҥалаах буолан,
тэхпит (учууталбытын ытыктыыр буолан, биһиги оччо мөҥө да барбат этэ. Көннөрү: «Кыра оҕону
кини аанын таһыгар баран биирдэ да иһиллээн тоҕо баттыыгын!» - диэн бүтэрэн кэбиһэрэ. Бу-
көрбөт этибит, оттон Сухонины бара-бара аанын руйдаах да, баттаммыт да, онон соп буолан кон-
аһан кэбиһэн, эрэй бөҕөтүн көрдөрөрбүт). Ол сөрбүт. Суонун, сымнаҕаһын иһин таптааммын
дьону биһиги үмүөрүһэн тахсан аттаналларын Тысхай диэн хос ааты биэрбиппит, улахан да
корон хаалбыппыт. киһи буолтун кэннэ киниэхэ иҥэн ол «аат» сыл-
Ол дьыл мин аан-маҥнай маевкаҕа сылдьы- дьар сурахтааҕа...
бытым... Учууталбыт эрдэттэн биһигини сэрэп- Кэннэки Михаил Прокопьевич Алексеев
питэ: «Быйыл биһиги 1-й Маайы ылыахпыт, Саһылыкааҥҥа, Сыҥаахха колхозка, коопера-
тыаҕа тахсан оонньуохпут», - диэн. Эргэлии пиэ- тивка суоччуттуур үһү диэн кэпсииллэрэ.
рибэй чыыһылаҕа, учууталбыт оскуола оҕолорун Кини сырдык аатынан бу кыра ахтыыбын
барытын мунньан, батыһыннаран таһааран тыа бүтэрэбин.
саҕатыгар (оскуолаттан чугас) ор оонньоппута.
Иннокентий ПУХОВ,
старший научный сотрудник института
Мировой культуры имени А.М.Горького
Академии наук СССР, кандидат филологических наук.
Город Москва. 6 мая 1967 года.