Page 100 - Дүпсүн сирэ

1900 сыллаахха К. Никифоров 93 солк. бОхарчы быраатыгар В. В. Никифоровка
ыытан иэһин төлөөбут. Ыарытыйар буолан кыаиан аахсар кыаҕа суоҕун биллэр-
бит.(Н.А.Ф12 иоп1. д 12821.)

3. Алексей Петрович Афанасьев — Дүпсүн улууһун кулубата
Алексей Петрович Афанасьев киэҥ билиилээх, сатабыллаах салайааччы этэ.
Кини иккитэ кэргэннэнэ сылдьыбыт. Бастакы кэргэнэ Нөдьүөһэ — Надежда,
иккиһэ — Өксүүскэ — Ксения Алексеевна диэн эбиттэр, 6 уол уонна 6 кыыс
(уон икки) оҕоломмут.
А.П.Афанасьев сайдыылаах киһи буолан, киһи олоҕор үөрэх туһатын,
дьылҕатыгар сабыдыалын өйдөөбүт. Сыылкаҕа кэлбит Россия интеллиген-
циятын чулуу дьонугар оҕолорун дьиэтигэр үөрэттэрбит. Онон оҕолоро бары
үөрэхтээх дьон буолбуттар.
Кини олус элбэх (300-н тахса) сүөһү баайдаах, сүүрбэттэн тахса оттуур алаас
сирдээх эбит. Сүөһүлэрин хаһааска биэрэн ииттэрэн, ону туһанан олорбут.
Кэлин биэс уонча ынах, отучча сылгы сүөһүнү эрэ хаалларан баран, сүөһү
баайын харчы, көмүс оҥорон оҕолорун үөрэттэрбит. Хойут ууруу харчытын
бырыһыанынан туһаммыт. Бырыһыан ҥа ууруу харчыта 12,5 тыһыынча кэриҥэ
солкуобай буолбут. Оччотооҕу харчы кууруһугар бу элбэх суума эбит.
A. П.Афанасьев 1872 с. Дүпсүҥҥэ маҥнайгы Министерской училищены
астарбыт, бэйэтин дьиэтигэр чааһынай маассабай библиотеканы тэрийбит.
Онно элбэх нуучча классиктарын кинигэлэрин муспут, атыыласпыт, суруйта-
ран ылбыт.
B. В.Никифоров-Күлүмнүүр «Каракозовцы и их влияние на якутов» диэн
үлэтигэр «Каторга и ссылка» сурунаал 1924 с. 3(10) 154-с сирэйигэр Дүпсүн
улууһун сис баайа А.П.Афанасьев туһунан маннык суруллубут: «...Человек
очень состоятельный, но малограмотный, благодаря близкому знакомству со
Странденым и Юрасовым и их влиянию, так пристрастился к чтению, завел
у себя большую библиотеку и выписал газеты и толстые журналы. Благодаря
чтению и частным беседам со Странденым и Юрасовым, а затем Ермоловым
он настолько самообразовался, что своей начитанностью, прекрасным знани­
ем русского языка, и особенно, умением литературно изложить свои мысли,
поражал не только русских чиновников, но политических ссыльных, впослед­
ствии сталкивавшихся с ним».
П.Троев суруйар: «Якуты помогали ссыльным во многих добрых делах.
Когда С.В.Ястремский начал исследование языка и фольклора якутов в Дюп-
сюнском улусе, Афанасьевы ему оказали существенную помощь. В 1894 году
Алексей Афанасьев предоставил в распоряжение ссыльных дом своего сына
— улусного головы Петра Алексеевича Афанасьева. Хозяину дома решение
отца понравилось. Интеллигентные люди поняли обоюдную пользу от тесно­
го общения с исследователем, помогали ему устанавливать необходимые зна­
комства с местными жителями. С.В.Ястремскому были обеспечены бытовые
условия для научной работы». (П.С.Троев «Влияние ссыльных народников на
культурную жизнь Якутии». — Якутск, 1998. — Стр. 292).
96