Page 101 - Дүпсүн сирэ

П.С.Троев «Влияние ссыльных народников на культурную жизнь Якутии»
диэн улэтигэр маннык суруйар: «Голова Дюпсюнского улуса А.П.Афанасьев
знал, что в Якутии мало пригодных для сельскохозяйственного производства
угодий. Он взялся за расчистки леса под пашни. Как указана в архивном доку­
менте, этот энергичный деятель завел в своем наслеге надлежащие земледель­
ческие орудия, построил мельницу, а также ввел посевы пшеницы и ярицы и
удобрения земли. И его по предмету ведения хлебопашества и огородничества
можно читать первым из якутов во всем Якутском округе».
А.А.Калашников «Социалистическая Якутия» хаһыакка 1978 сыл ахсын-
ньы 10 күнүгэр Алексей Петрович Афанасьев 1885 сыллаахтан ыла сыылкаҕа
кэлбит Н.П.Странден көҕүлээһининэн собону, онтон да атын балыгы
күөлгэ кутуунан дьарыгырбытын туһунан суруйар. Ол аата күөллэр уулара
ырааһыралларын, дириҥииллэрин, балык үөскүөх сиригэр уу хонорун, балык
дэлэй үөскүүрүн көрөн, ньүөлсүтэн бултааһын бэрээдэгин дьаһайар буолбут.
Онон А.П.Афанасьев норуот хаһаайыстыбатын сана көрүннэрин олохтообут,
сир-дойду экологиятын тупсарар үлэни ыыппыт киһи.
1896 с. Нижнэй Новгородка буолбут промышленнай быыстапкаҕа Саха
сиригэр бурдук ыһыытын, сүөһү иитиитин, оҕуруот аһын олордуутун, булт,
балык уонна айылҕа баайын туһаныы туһунан кэпсиир коллекция 12-с салаа-
тыгар экспонаттар көрдөрүллүбүттэр. Бу быыстапканы тэрийэр комитет бэрэс-
сэдээтэлинэн уобалас губернатора В.Н.Скрыпицын анаммыт. Дүпсүн улууһун
бас-көс киһитэ А.П.Афанасьев собону, алыһары, хатыыһы үөскэтии туһунан
суруйбут уонна ону бигэргэтэр матырыйаалы, экспонаттары бэлэмнээбит.
Алексей Петрович Афанасьев 1864—69 се., 1870—72 се. Дүпсүн улууһун
кулубата, 1862—63 ее. кулуба кандидата, 1889—92 ее. нэһилиэк кинээһэ буо-
лан үлэлээбит кэмигэр араас өрүттээх үлэтин, дьон-сэргэ олоҕор киллэрбит
кылаатын, үгүс өҥөтүн иһин 1863 с. Станиславскай лиэнтэлээх Үрүҥ көмүс
мэтээлинэн, 1870 с. Анненскай лиэнтэлээх Үрүҥ көмүс мэтээлинэн, 1886 с.
Бочуотунай кафтанынан наҕараадаламмыт, Илин Сибиирдээҕи кылаабынай
управлениеттан уонна Дьокуускай губернаторыттан Махтал суруктары ылбыт.
Кини 1906 с. өлбүт.
А.П.Афанасьев Пенза куорат институтугар И.Н.Ульяновка үөрэммит по-
литсыылынайдар Д.А.Юрасовка, П.Д.Ермоловка, Н.П.Странден на оҕолорун
дьиэтигэр үөрэттэрэн бары үөрэхтээх дьон буолбуттар, Саха сиригэр, Россияҕа
биллэр-көстөр суолу-ииһи хаалларбыттар.
Елена Андреевна Лебедкина

4 . Никифоров В.В.-Күлүмнүүр — письмоводитель и улусный голова
Дюпсюнского улуса

18 мая 2006 года исполнилось 140 лет В.В.Никифорову-Күлүмнүүр, крупней­
шему общественно-политическому деятелю, лидеру либерально-демократи­
ческой национальной интеллигенции конца XIX и начала XX века, посвя­
тившего всю свою жизнь святому долгу — преданно служить родному народу,
97