Page 182 - Дүпсүн сирэ

элбэх оҕолонон сэниэтик олорбута. Кини турбут-олорбут, сытыы-хотуу, К Ө Н Ө
уҥуохтаах, сулардыы бытыктаах, сытыы харахтаах киһи этэ. Күтүөтүн Готов­
цев атыыһыт түүлээҕин, этин, арыытын Дьокуускай куоракка Манньыаттаах
атыыһыкка тиэйэн киллэрэрэ уонна кини биэрбит табаарын тиэйэн батара-
ра. Бастакы кэргэнэ Дьэбдьиэттэн биэс уолу, биэс кыыһы төрөппүтэ. Дьэб-
дьиэ бүтэһик оҕотун төрөтөрүгэр өлөн хаалаахтаабыта. Соҕотох киһи санныгар
уон сэттэ киһи иитиигэ хаалбыта: уон оҕото, бэйэтин ийэтэ, аҕата, кэргэ-
нин төрөппүттэрэ уонна уруулара оҕонньордоох эмээхсин. Киргиэлэй утуйар
уутун умнан туран түүннэри-күннэри үлэлээбитэ, кэлбитэ-барбыта. Алта уон-
ча саастаах киһи олоҕун кыһалҕатынан түргэнник кэргэн ыларга санаммы-
та. Чугас эргин кини кыһалҕалаах олоҕун билэ сылдьар дьахтар Киргиэлэй-
гэ кэргэн буолбатын билэрэ. Ол иһин Нам улууһун II Хомустаах нэһилиэгэр
Үүнэр диэн сиргэ олохтоох Олесова Анна Павловна диэн сүүрбэ түөрт саас­
таах дьахтары кэргэн ылан бэргэһэлэнэр. Оччотооҕу кэмҥэ таҥара дьиэтигэр
бэргэһэлэммиттэр арахсаллара айыы буолара. Анна Хоту Лукуга сүктэн кэ-
лэн баран кэргэн тахсыбыт киһитэ элбэх оҕолооҕун, иитимньилээҕин билэр.
Киргиэлэй туох баар күлүүһүн Аанаҕа туттарар: «Хаһаайыстыбаны барытын
эн баһылыыгын», — диир. Ааналаах Киргиэлэй эбии түөрт оҕону төрөтөллөр,
онтон иккитэ тыыннаах ордор. Үтүө санаалаах аймахтарын көмөлөрүнэн, дьиэ
кэргэн сыралаах үлэлэринэн ыал тэҥэ олорбуттара. Күтүөтэ Лугинов Иван
Афанасьевич көлө үктүүр миэлиҥсэтин тутан биэрбитэ. Күтүөтэ Готовцев
атыыһыт биэрбит үбүнэн хаһаайыстыбаҕа олус наадалаах от охсор, мунньар,
сиэмэ үлэтигэр туттуллар массыыналары, араас тэриллэри атыылаһар. Хол-
куостары тэрийии саҕана Тэбииккэ аан бастакынан тэриллибит «Сонун олох»
артыалга уола Бүөтүрдүүн Алексеевтар, Сыроватскайдар диэн ыал дьиэ кэр-
гэттэрин кытта тиийэн чилиэнинэн киирбиттэрэ. Дойдуларыгар холкуос тэ-
риллэн, тонной кэлэн «Луку» холкуоска чилиэнинэн киирбиттэрэ. Киргиэлэй
оҕонньор булбут техникатын барытын холкуоска биэрбитэ. Кини холкуоска
балык бултааһыныгар салайааччы буолар. Бэйэтэ чааһынай кыл мунхатынан
сэрии сылларыгар балыктаан, оборона туһатыгар туттаран, аччык дьону аһатан
абыраабыт.
Үлэни-хамнаһы сатаан тэрийэр, дьону кытта биир тылы булан үлэлиир,
холкуостар салайар кадрдарын бэлэмниир оскуоланы бүтэрбит Хабырыыс
диэн уола бөдөҥсүйбүт К.Маркс аатынан холкуоска биригэдьииринэн үлэлээн
испитэ. Сэрии буолаатын кытта, 4 уола, 5 сиэнэ, 1 күтүөтэ араас сьшларга
армияҕа ыҥырыллыбыттара. Киргиэлэй 4 уола, 2 сиэнэ, күтүөтэ сэрииттэн
эргиллибэтэхтэрэ. Кини икки кэргэниттэн төрөөбүт оҕолоро билигин куора-
тынан, араас улуустарынан элбэх сиэннэнэн, хос-хос сиэннэнэн, оҕолонон-
урууланан этэҥҥэ олороллор, үлэлииллэр-хамныьшлар. Оҕонньор сааһыран,
102 сааһыгар 1961 с. орто дойдутуттан арахсыбыта.
Алексей Иванович Сивцев

178