Page 414 - Дүпсүн сирэ

кылааска үөрэппит норуот учуутала Платон Афанасьевич Ушницкай, Саха
уобалаһын мировой судьуйата, кэлин Москваҕа Саха АССР Представительство-
тын юриһа буолбут, Дүпсүнтэн бастакынан үрдүк үөрэхтэммит Михаил Алек­
сеевич Афанасьев, РСФСР, Саха АССР үтүөлээх бырааһа Надежда Петровна
Афанасьева, Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ, Дьокуускайдааҕы кы-
раайы үөрэтэр музей директора Иван Дмитриевич Новгородов уонна да атын
уонунан, сүүһүнэн дьон үүнэн-үрдээн тахсыбыттара.
1922—1923 үөрэх сылыттан Дүпсүн икки кылаастаах народнай училищета
түөрт кылаастаах үөрэх уонна үлэ тэнҥэ дьүөрэлэспит оскуолатыгар — со-
ветскай оскуолаҕа кубулуйар. Сылга ортотунан 40-нуу оҕо үөрэнэр. Граждан-
скай сэрии саҕана бандьыыттар оскуоланы ыһан кэбиспиттэрэ. Ону олох-
тоох былаас нэһилиэнньэ киэҥ араҥатын түмэ тардан, 1925—1926 сс. оскуола
чөлүгэр түспүтэ, алта кылаастаммыта, 80-ча оҕо үөрэммитэ. 1921—22 сыллаах-
ха Бөрөлөөххө Стрекаловскай Дмитрий Иосифович туруорсуутунан оскуола
аһыллан үлэлии сылдьыбыт. Учууталынан Афанасьев Петр Петрович буолбута,
кэлин улуус исполкомун председателинэн үлэлээбитэ (Федоров Василий Гав-
рильевич ахтыытыттан).
Дүпсүн бастакы коммунистара уонна комсомолецтара тыа сирин нэһилиэн-
ньэтигэр советскай былаас политикатын өйдөтүүгэ тэрийэр-иитэр үлэни
күүскэ ыыппыттара. Оскуола 1927—1928 үөрэх сылыгар сэттэ кылаастаммы­
та, онно 150-ча оҕо үөрэммитэ. Дүпсүн оскуолатыгар үөрэх-иитии үлэтин
тупсарыыга, материальнай базатын бөҕөргөтүүгэ учууталлар П.А.Ушницкай,
Д.И.Стрекаловскай элбэхтик сүүрэн-көтөн тэрийбит, салайбыт улахан үтүө-
лээхтэр. 1924 сыллаахха сэттэ чилиэннээх комсомольскай тэрилтэ, 1925 сылла-
ахха П.А.Ойуунускай аатынан пионерскай этэрээт тэриллибиттэрэ. Дүпсүн ба­
стакы комсомолецтарыттан араас идэлээх үлэһиттэр иитиллэн тахсыбыттара.
Олортон: П.Н.Гуляев — Саха сиригэр комсомолу тэрийсибитэ, 30-с сыллар-
га М.К.Аммосовы кытта Арҕааҥҥы уонна Хотугу Казахстан обкомугар уонна
Киргизия Компартиятын Киин Комитетыгар үлэлээбитэ, И.Н.Жирков —
үөрэх народнай комиссара, Саха Киин Ситэриилээх Комитетын чилиэнэ,
С.В.Куличкин — Саха сиригэр пионерскай тэрилтэни гөрүттэспитэ, Н.А. Соло­
вьев — ССРС өҥнөөх металларын промышленноһын инженерэ, 3.В.Гоголев —
бастакы комсомолец, историческай наука доктора, В.Ф.Афанасьев — педагоги-
ческай наука доктора, Н.К.Крупская, Н.Д.Ушинскай, А.С.Макаренко мэтээл-
лэрин кавалера уо.д.а.
1932 сыллаахха бүттүүн начальнай үөрэхтээһин киирбитэ уонна оскуо­
ла холкуостаах ыччат ситэтэ суох сэттэ кылаастаах оскуолатынан ааттаммы-
та (ШКМ). 1934—1935 үөрэх сылыгар Дүпсүҥҥэ директор В.Г.Федоров са-
лалтатынан икки этээстээх сана оскуола дьиэтэ тутуллан үлэҕэ киирбитэ.
Нэһилиэнньэ күүһүнэн оскуола государствоттан үбүлээһинэ суох босхо тутул­
лан, дүпсүттэр республикаҕа үтүө көҕүлээһини оҥорбуттара уонна Саха АССР
Үөрэҕин наркома И.Н.Жирков аатын оскуолаҕа иҥэрбиттэрэ.
Сэттэ кылаастаах оскуоланы бүтэрбит дьоннортон улахан биллиилээх
советскай-партийнай үлэһиттэр үүнэн тахсыбыттара: М.М.Стрекаловскай —
Россия Геройа, М.И.Гоголев — подполковник, бастакы артековец, Москваҕа
3 5 4