Page 417 - Дүпсүн сирэ

сэрии сылларыгар тохтуу-тохтуу үөрэнэн 1924 сыллаахха 4 кылааһы бүтэрэн,
Дьокуускайга учуутал техникумугар үөрэнэ киирбитэ. 1921 с. Дүпсүҥҥэ Гуля­
ев Петр Николаевич ыҥырыытынан Куличкин Степан Васильевич, Босиков
Гаврил Петрович, Лыткин Егор Афанасьевич, Соловьев Николай Алексеевич
(Москваҕа Горнай Академияҕа үөрэммитэ) уонна Жирков Иван Николаевич
буоланнар комсомолга киирэргэ суруттаран баран, бандьыыттар Дүпсүҥҥэ кэ-
лэннэр тэрилтэ үөскээбэтэҕэ. Иван Николаевич педтехникум комсомольскай
тэрилтэтин бюротун чилиэнинэн, ячейка секретарынан талыллан үлэлээбитэ.
Үөрэҕин быыһыгар дойдутугар комсомол үлэтитэр, сана тэриллибит холкуос-
тарга көмөлөһөрө. 1927 сылтан үс ынырыы устата куорат комсомольскай коми-
тетын чилиэнинэн, икки ынырыы устата уобалас комсомольскай тэрилтэтин
уонна обкомол бюротун чилиэнинэн үлэлээбит. Эдэр ыччат хаһыатыгар редак-
тордаабыт. Ыччат ортотугар талааннаах салайааччы-тэрийээччи быһыытынан
биллэр буолбута.
1929 с. Дьокуускайдааҕы советскай-партийнай оскуолаҕа бастаан учууталы-
нан, онтон үөрэх чааһын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. 1930 с. Коммунисти­
ческая! партияҕа киирбитэ. 1931 с. буолбут Бүтүн Саха сиринээҕи Советтар V
съезтэригэр Саха АССР Киин Ситэриилээх Комитетын /ЯЦИК/ чилиэнинэн
талыллыбыта. Бу сыл 1931 И.Н. Жирков 24 саастааҕар Саха АССР Үөрэҕин
наркомунан анаммыта.
Үөрэх наркома И.Н.Жирков Саха сиригэр бүттүүн начальнай үөрэхтээһини
киллэриигэ, улахан дьону үөрэтиигэ, тыа сиригэр оскуолалары тутууга, учи-
тельскай кадрдары бэлэмнээһиҥҥэ элбэх үлэни ыыппыта. Иван Николаевич
саталлаах салайааччы, үлэһит киһи быһыытынан республикаҕа киэҥник бил-
либитэ, убаастанара. 1934—35 сс. Саха сиригэр 375 начальнай оскуолаҕа 36
тыһыынчаттан тахса үөрэнээччи хабыллыбыта. Онтон 1917 сыллаахха 164 на­
чальнай оскуолаҕа 3,5 тыһ. оҕо үөрэнэр этэ. Сан а техникумнар аһыллыбыттара.
Учууталлар билиилэрин үрдэтэр институт үлэтин саҕалаабыта. 1935 сыллаахха
институкка, техникумҥа, рабфакка 600-тэн тахса, маны таһынан киин куо-
раттарга 100-кэ оҕо үөрэнэрэ. Бу сылларга Иван Николаевич Дьокуускайга
пединститут аһыллыытын туһунан боппуруоһу атаҕар туруорар сыалтан элбэх
үлэни ыыппыта. Бу оччотооҕу кэмҥэ сүрдээх улахан хамсааһын, үөрэххэ ин-
ники хардыы этэ.
Иван Николаевич төрөөбүт Дүпсүнүн туһугар куруук кыһаллара, сибээһи
тутуһан, кыайарынан көмөлөһөрө. 1934 сыллаахха кини көҕүлээһининэн
Дүондүгэ Саха сирин тыатыгар биир бастакынан 2 мэндиэмэннээх оскуола
тутуллан үлэҕэ киирбитэ уонна дойдутун дьоно Иван Николаевичка махтанат-
ларын бэлиэтигэр кини аатын саҥа оскуолаҕа иҥэрбиттэрэ.

Федоров Василий Гаврильевич — талааннаах салайааччы, тэрийээччи

Федоров Василий Гаврильевич 1912 сыллаахха от ыйын 11 күнүгэр Дүпсүн
улууһугар Тэбиик нэһилиэгэр дьадаҥы-бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтэ. 1923—
1930 сс. Дүпсүн 7 кылаастаах оскуолатын үөрэнэн бүтэрбитэ. Кини тэрийэр,
салайар дьоҕура эдэр эрдэҕиттэн биллибитэ. Өссө оскуолаҕа үөрэнэ сыл-
357