Page 419 - Дүпсүн сирэ
P. 419
талыллан баран оскуола сайдыытыгар өссө улахан болҕомтотун уурбут, чуолаан
церковнай-приходской оскуолаларга пансионаттары аһыы боппуруоһунан дьа-
рыктаммыт. В.В.Никифоров Дүпсүн Троицкай таҥаратын дьиэтин иһинэн
үлэлиир оскуолаҕа материальнай өтгүнэн көмөлөһөр сыаллаах «Братство»
диэни тэрийбит. Василий Васильевич улуус кыахтаах баай дьонун оскуола
интернатыгар көмөлөһөргө ыҥырбыт. Бэйэтэ бастакынан үп укпут. Василий
Васильевич бу кэмҥэ министерской уонна церковнай-приходской оскуола-
ны холбоон үлэлэтэр, бииргэ үөрэнэр оскуола дьиэтин тутуутун боппуруоһун
көтөхпүт. Бу дьыаланан анаан дьарыктанар үс киһилээх Бастайааннай Сэбиэт
диэн тэрийбит. Манна киирбиттэр Клавдий Алексеевскай, Василий Василье
вич Никифоров, саалтыырдьыт Петр Бурнашев. Бу билиҥҥи Попечительскай
Сэбиэккэ чугас соҕус общественнай сэбиэт этэ. Сана оскуола дьиэтэ ха-
йаан да пансионнаах буолуохтаах диэн буолбут. В.В.Никифоров — 500 солк.,
атыыһыт К.Д.Спиридонов — 400 солк. оскуола тутуутугар сиэртибэ биэрбит-
тэр. Бу оччотооҕу бириэмэҕэ сөҕүмэр элбэх харчы. Бу үбүнэн 1893 с. 6 хостоох,
иһигэр пансионнаах оскуола дьиэтэ тутуллар. Дьэ ити курдук биһиги биир
дойдулаахпьтт, улуу киһибит В.В.Никифоров Дүпсүҥҥэ бастакы пансион-
интернат тэриллиитигэр бэйэтинэн үлэлэспит. 1898 сыллаахха тутуллубут на-
роднай училище дьиэтин Федоров Василий Гаврильевич уруһуйдаан хааллар-
быт чөртүөһүттэн көрдөххө, 2 улахан хос пансиоҥҥа анаммыт.
Пансион тохтуу-тохтуу 20—30 сылларга үлэлээбит. Дүпсүҥҥэ советскай
былааһы олохтоспут, 1-гы холкуоһу тэрийсибит, Дүпсүнтэн тахсыбыт бастакы
үорэхтээхтэр пансионна, интернакка олорон үөрэммиттэрэ. Советскай былаас
дьаданытыттан, баайыттан, уолуттан-кыыһыттан тутулуга суох оҕсҕс бары-
тыгар үөрэхтээһини биллэрбитэ. Дүөндү туда сытар ыраах-чугас алаастартан
үөрэххэ-сырдыкка тардыһар оҕолор оскуолаҕа үөрэнэ кэлбиттэрэ. Тулаайах,
кыаллыбат өттүлэрэ оскуола пансионугар, онтон интернатыгар олорон үөрэҕи
ылбыттара.
1941 — 1945 сс. Аҕа дойду сэриитин кэмигэр оскуола, интернат үлэтин
гохтоппотоҕо. Сэрии иннинэ уонна сэрии бириэмэтигэр интернат сэбиэдие-
сэйдэринэн, завхозтарынан Дьяконов Степан Константинович, Попов Иван
Владимирович, Сивцев Михаил Евстафиевич, Стручков Иннокентий Сергее
вич, Бочкарев Семен Андреевич, Рожин Яков Федорович, Босиков Иннокен
тий Андреевич, Прибылых Михаил Тимофеевич, Сивцев Василий Федорович,
Колесова Мария Ильинична, иитээччилэринэн Стручков Егор Михайлович,
Стручкова Мария Михайловна, Васильев Константин Егорович, Корнилов
Николай Егорович, Еоголев Захар Михайлович үлэлээбиттэр. Интернат Дулҕа
күөх кырдалыгар, уруккута Арҕаа оскуола диэн ааттанар Маслов оскуолаты-
гар, үлэлиирэ. Быһа холуйан 30—40-ча оҕо олорбут. Бу оҕолору аһатааччы-
сиэтээччи, соҕотох ас астааччы Попова Елена Ивановна этэ. Бу үтүө санаа-
лаах, сымнаҕас майгылаах, хоһуун үлэһит дьахтар интернакка уонтан тахса сыл
тохтообокко кыһыннары-сайыннары ас астааччынан үлэлээбит. Сэрии сылла-
рын, сэрии кэннинээҕи үөрэнээччилэрэ повар Өлөөнө минньигэс хааһытын,
килиэбин, итии чэйин олус долгуйан, махтанан ахтыыларыгар суруйаллар.
359

