Page 485 - Дүпсүн сирэ

Трактортан — Союз, омук түһүлгэтигэр

Саха биллэр бөҕөһө Иван Егорович Соловьев кыһыҥҥы тоһуттар тымныыга,
сайын н ы умайар куйааска холкуоска трактористыы сылдьан аан дойду ааттаах-
тарын хотор этэ диэтэххэ үгүстэр итэҕэйэллэрэ саарбах. Саха сирин тракторис-
тара муус-мас, таһаҕас таһыытыгар, от-бурдук үлэлэригэр түүннэри-күннэри
сылдьаллар. Бэйэлэрэ тиэйэллэр. Ол иһин Иван Соловьев трактористыы, ди-
зелистии сылдьан, аан дойдутааҕы түһүлгэлэргэ Тбилисигэ, Болгарияҕа тиийэ
ситиһиилээхтик тустубутун мин билиҥҥэ диэри сөҕөбүн. Оччолорго сахалар
Чурапчыттан, Дьокуускайтан уонна биир эмэ оройуонтан анал тренердэргэ
эрчиллээччилэр, түһүлгэлэргэ балайда биллэн эрэллэрэ. Кинилэрдиин 57, 62
киилэҕэ тустар бөҕөстөр ыйааһыннарыгар республикаҕа киирсэрэ даҕаны, тре-
нсрэ суох тракториска, ыарахан буолуон соп курдуга. Дьэ уонна хайдах тахсы-
бытай?
Уйбаан чахчы бөҕө-таҕа көрүҥнээх. Тимири, оту-маһы көтөҕөн-сүгэн, күнү
быһа тиргиллэн тахсара. Итинник ыар үлэлэртэн атыттар дьиэлэригэр хойу-
таан, сылайан тиийэн, аһаат утуйуохтара буолуо. Уйбаан үлэтин кэнниттэн
спортсаалаҕа тиэтэйэрэ. Аҕыйах биир саастыылаахтарын уонна оскуола үрдүкү
кылааһын оҕолорун кытта мааты тэлгэтэн, тустан хачымахтаһаллара. Онно
көбүөргэ Уйбаанныын тутуһааччылартан Иван Охлопков, Николай Ушниц-
кай, Николай Рожин, Иннокентий Захаров республика чемпионнара буол-
буттара. Кинилэр бары уонна Денис Горохов спорт маастарын үрдүк аатын
сүкпүттэрэ, Уйбаантан элбэххэ үөрэммиттэринэн бастакы тренердэринэн
ааҕаллар. Россияҕа иккис буолбут Моисей Литвинцев эмиэ итиннэ Иван Со-
ловьевтуун элбэхтик хатыһан, бэйэ-бэйэлэрин хардарыта чочуйсубуттара.
1967 с. Иван Соловьев 22 сааһыгар республика чемпионатыгар күүстээхтэри
бүдүрүтэн, аалай кыһыл лиэнтэни иилиммитэ. Россия «Трудовые резервы» об-
ществотыгар икки төгүл, ити сыл уонна эһиилигэр, тэҥнээҕин булбатаҕа. Тыа
сирин бөҕөстөрүн ортотугар Россияҕа бастаабыта. Союзка иккис буолбута.
Ол кэннэ сүүмэрдиир дьарык түмүгүнэн 1968 с. Болгарияҕа ыччаттар уон­
на студеннар Бүтүн аан дойдутааҕы фестивалларытар Советскай Союз чиэһин
көмүскээбитэ. Уон омук бөҕөстөрүн көрсүһүүтүгэр уопута суоҕа таайбыта, ол
да буоллар IV миэстэҕэ тахсан, анал дипломунан наҕараадаламмыта. Эһиилигэр
Болгарияҕа иккиһин тиийэн социалистическай дойдулар тыа сиринээҕи
бөҕөстөрүн күөн көрсүһүүтүгэр үрүн' көмүс мэтээлгэ тиксибитэ.
1969 с. Тбилисигэ «Аан дойду аччыгый чемпионатынан» ааттанар сүдү
түһүлгэ буолбута. Тыа уолун үлэ эрийэр буоллаҕына, бу сырыыга омук бэртэрэ
мускуйа сатаабыттара. Араас түмсүүлэргэ, олимпиадалар курдук түһүлгэлэргэ
анаан идэтийэн тустуунан эрэ олорор профессионал дьоҥҥо тракторист тоҕо ан-
ньан, «бульдозердаан» киирбитэ суох. Бэриммэтэҕэ, ааттарыттан-суолларыттан
чаҕыйбатаҕа. Сэрэбиэй даҕаны кытаанах буолбута. Маҥнайгы эргииргэ Иван
Шавовка түбэспитэ. Болгария бу ыйааһыҥҥа үгүс маастардааҕа. Кинилэртэн
чорботон саамай эппиэттээх түһүлгэҕэ туһуннарар киһилэрэ, Аан дойду чем-
пионнаттарыгар 66 с. — IV, 69 с. — VI миэстэлэрдээх, «Мехико-68» Олимпий-
скай оонньууларга аан дойду биэс төгүллээх чемпиона Али Алиев кэнниттэн V
425