Page 15 - Баһылай-Мүрү. Лена тэрээһиннээх хаһаайыстыба

буолбута. “Лена” тэрээһиннээх хаһаайыстыба бэйэтин күүһүнэн
материальнай-техническэй базатын бөҕөргөтөн тутуулары ыытара.
Ол курдук, 1999 сыллаахха Саһылыкаан бөһүөлэгэр алын сүһүөх
оскуоланы бириэмэтигэр үлэҕэ киллэрэн, бөһүөлэк эстибэккэ, дьон-
сэргэ олохсуйан үлэ-хамнас күөстүү оргуйбута. Оччолорго ханнык
да улахан бырайыактар, анал программалар суохтара. Бэйэм сахалыы
толкуйбунан, маннык буолуон сөп диэн схема оҥорбуппунан оскуола
тутуутун саҕалаабыппыт. Маһын бэлэмин өссө биригэдьиирдии
сылдьан биригээдэ күүһүнэн 1977 сыллаахха кэттэрэн, лафеттатан
турардаахпын. Оскуола тутуутун Саһылыкаантан төрүттээх
бырааппыт Семен Черкашин биригээдэтэ кэлэн тутан биэрбитэ.
Ол саҕана манна үлэлиир биригээдэ салалта көрдөһүүтүн ылынан
тутуу биригээдэтэ 100 тебе ыанньык ынах киирэр хотонун тутуутун
ылыммыта уонна 2001 сыл күһүнүгэр үлэҕэ киллэрбитэ.
“Туймаада” ҮХАПК салалтатын кытары кэпсэтэн үбүлэтэн,
кредитнэй заем ылан аны Хоноҕор биригээдэтигэр 100 төбө сүөһү
киирэр хотонун тутар былаан киирбитэ уонна 2003 сыллаахха
куоратынан-тыанан кэлэн-баран, кэпсэтэн, үбүн-харчытын булан
олоххо киирэрин ситиспиппит.
Сүрүн дохуоппут ынах сүөһү иитиититтэн киирэрин итиэннэ
сайыҥҥы ыйдарга мэччирэҥнээх сайылыктарга үүт өлгөмнүк
оҥоһуллары н учуоттаан, аны үлэһиттэр үлэлиир, олорор
усулуобуйаларын тупсарар сыал-сорук салалта иннигэр турбута.
Совхоз саҕанааҕы сайылыктары сөргүтэр үлэ-хамнас саҕаламмыта.
Ити тэрээһин үлэни биир бастакьшан Алексей Охлопков “Бэттиэмэ”
сайылыгы Ала-Соболооххо көһөрөн, тутуутун саҕалаабыта атын
биригээдэлэргэ үтүө бачыым быһыытынан көстүбүтэ. Бу күүстээх
үлэ 2006 сыллаахха түмүктэммитэ, үлэһиттэр үлэлиир, олорор
усулуобуйалара бары өттүнэн тупсарыллыбыта. Ыанньыксыттар
урукку курдук биир дьиэҕэ симиллэн, үтүрүллэн олороллоро суох
буолбута, туоратыллыбыта. Биирдии ыал тус-туһунан тупсаҕай
тутуулаах дьиэл эргэ олорор кыахтаммыттара. Оччолорго
сайылыктарга электричество күүһүн туһаныы боппуруоһа сьггыьггык
турара. Хаһаайыстыба бэйэтин үбүнэн, күүһүнэн сайылыктарга уоту
киллэрбитин улахан ситиһии быһыытынан сыаналыахха сөп. Үлэ
түм үгэ, хаачыстыбата биллэрдик тупсубута. Биригээдэлэр
салайааччылара сайылыктааһын боппуруоһугар олохтоохтук ылсан
барбыттара. Хоноҕор биригээдэтин биригэдьиирэ Федот Федотович
Арыы-Тиит сайылыгар “Көрдүгэннээх” алааска олорор дьиэлэри
туттаран барбыта. Саһылыкаан биригэдьиирэ И ннокентий
Портнягин сайылык тутуутугар табыгастаах сири-уоту булан,