Page 16 - Баһылай-Мүрү. Лена тэрээһиннээх хаһаайыстыба

бэйэтин көҕүлээһининэн, схематынан, тутуу биригээдэтин булан
аныгы ирдэбиллэргэ эппиэттиир чугаһынан суох үтүө сайылыгы
оҥотторбута. Онуоха бары сатабылын, кыһамньытын ууран
үлэлэппит тутуу биригээдэтин салайааччытын Владимир Егорович
Бочкареву ахтыбат буолуохха сатаммат. 2009 сыллаахха сана
титиикгээх, олорор дьиэлэрдээх, уустук оборудованиелардаах,
элекгрическэй уот ситимнээх толору хааччыллыылаах сайылык үлэҕэ
киирбитэ.
Билигин хаһаайыстыба бас билиитигэр киирбит 3 типовой
сайылык толору механизациялаах, үрдүк күүрүүлээх линияттан
электричество күүһүн туһанан үлэлии-хамсыы олороллор. Бу
эттэххэ, дөбөҥ, көрдөххө, иһиттэххэ борустуой курдук эрээри, ис-
иһигэр киирдэххэ бэрт элбэх тэрээһинтэн, үлэттэн тахсыбыт
ситиһии буолар.
Олох биир сиргэ турбат, ИННИН диэки түргэн тэтиминэн
балысханнык сайдан баран иһэр. Тыа хаһаайыстыбата да ол сиэринэн
иннин диэки барар, эрээри өссө сайдан-тэтимирэн барыаҕын
үөһэттэн көрүллэр үп-харчы татыма улаханнык атахтыыр. Биир
тылынан эттэххэ, ханныгын да иһин сайдыылаах ХХ1-ис үйэҕэ
олоробут. Сайдыылаах олохтон хаалсыбат туһугар хаһаайыстыба
салалтата бары тэрээһин үлэни, ол туһаайыытынан ыытан, күүһэ-
кыаҕа баарынан бэйэтин холун иһинэн үлэлээн кэллэ.
Сана ирдэбиллэргэ эппиэтшир үрдүк хааннаах сүөһүлэри иитэр
комплекстары тутуу саҕаланна. Аныгы ирдэбил быһыытынан
хотоннор ди эн тыллар аны туттуллубат буоллулар. Ү рдүк
хаачыстыбалаах бородууксуйаны оҥорор — “комплекстар” диэн
ааттанан тутуллар буоллулар. Ол курдук, Хоноҕорго арболитовай
шлакоблоктан, Саһылыкааҥҥа чэпчэки ыйааһыннаах “сэндвич”
матырыйаалтан таҥыллыбыт 100-түү төбө ынах сүөһү киирэр
комплекстара тутулла тураллар. Быйыл үлэҕэ киириэхтээхтэр.
Хаһаайыстыбаны тутан үлэлэтиэхпиттэн ыла иккис ото суох
2005 сыллааҕы иккис ыарахан кыстыгы көрсөн турардаахпын.
Чугастааҕы нэһилиэктэри, улуустары биир гына от көрдөөн
булбатахпыт. Кэнэҕэскитин кэнэҕэс Томпо курдук ыраах сиртэн
250 тонна оту атыылаһар буолбуппут. Сайдыы бөһүөлэгэр олорор,
үлэлиир Николай Викторович Захаров бааһынай хаһаайыстыбатьггган
кэбиһиилээх оту пресстээн, кылгас болдьоххо миэстэҕэ тиэрпиппит.
Эттэххэ дөбөҥ курдук. Ис иһигэр киирдэххэ, бары өттүнэн
ыарахаттардаах этэ. Ол иһин хара маҥнайгыттан бэйэбит
иннибитигэр кытаанах сыалы-соругу туруоруммуппут. Ыраах
дойдубутугар аччык ото суох хаалбыт сүөһүлэрбит харахпытыгар

12