Page 37 - Баһылай-Мүрү. Лена тэрээһиннээх хаһаайыстыба

Коллектив салалтата, сылгыһыттар дьаныардаах, дьулуурдаах
үлэлэрин түмүгүнэн 1999 сыллаахха СР президенын М.Е.Николаев
уурааҕынан сылгы хаһаайыстыбата “племенной хаһаайыстыба”
статуһун ылбыта. Манна племенной үлэ, зоотехническай учуот-
отчуотунас үрдүк таһымҥа барар. Ол курдук, хаһаайыстыбаҕа
иитиллэр сылгы 100 бырыһыан бонитировканан хабыллар, үөр
атыырдарыгар сыл ахсын апробация ыытыллар. Ити түмүгэр
коллектив сылгытын 98-99 бырыһыана төрдө-ууһа биллэр, бу
иһиттэн 80.2 бырыһыана элита кылаастаах. Оттон үөргэ туһаныллар
атыырдар 100 бырыһыан элита кылаастаахтар.
Республикаҕа ыытыллар араас таһымнаах быыстапкаларга
ситиһиилээхтик кытталлар. Племенной хаһаайыстыба тэриллиэ-
ҕиттэн республика араас хаһаайысгыбаларыгар 259 үрдүк кылаастаах
племенной ыччат сылгылары атыылаатылар. Суоттуга национальнай
бырааһынньык ыһыах уохтаах кымыһа суох ыытыллыбат.
Сылгыһытгар Саха норуотун бырааһынньыгар эрдэттэн бэлэмнэнэн
үтүө үгэһи тутуһан ыһыах дьонугар биэлэри ыан кымыс оҥороллор,
баайтаһын сылгыны өлөрөн астыыллар.
Афанасий Афанасьевич өр сыллаах дьаныардаах үлэтэ үрдүктүк
сыаналаммыга. Киниэхэ “Саха республикатын тыатын хаһаайысты-
батын үтүөлээх үлэһитэ” бочуоттаах аата иҥэриллибитэ.
Республикаҕа ыытыллыбыт саха сылгытын быыстапкаларыгар
“Лена” кооператив сылгы иитиитигэр племенной хаһаайыстыбата
хас да төгүл кыайыылааҕынан тахсыбыта. 2006 сыллаахха балаҕан
4-7 күннэригэр Дьокуускай куоракка ыытыллыбыт 1-гы Аан
дойдутааҕы сылгыһыттар конгресстарыгар “Лена” тэрээһиннээх
хаһаайыстыба сылгыһыттара “бастыҥ племенной хаһаайыстыба”
сертификатын үөрүүлээх-быһыыга майгыга ылбыттара.
Саха сылгыта аан дойдуга туһунан боруода быһыытынан
билиниллибитэ саамай сөптөөх. Оттон Суотту сиригэр-уотугар
үөскэтиллибит саха сылгыта аныгы ирдэбилгэ эппиэттээн, “При-
ленская” диэн саха сылгытын тиибигэр киирдэ.
Билигин сылгыһыттар иннилэригэр олус уустук соруктар
тураллар. Бастакытынан, хаһаайыстыбаҕа иитиллэн турар саха
сылгытын генофондатын харыстаан, сүтэрбэккэ салгыы сайыннарыы.
Иккиһинэн, сылгы тыыннаах орто ыйааһынын улаатыннарыы, этин
хаачыстыбатын тупсарыы. Итинник үрдүк соруктары толорууга,
олоххо киллэриигэ хаһаайыстыба специалистара, сылгыһыттара,
салалтата биир өйүнэн-санаанан үлэлииллэрэ кэрэхсэбиллээх.

Екатерина Терентьевна Парникова,
Саха республикатын утуөлээх зоотехнига.

33