Page 116 - Дупсун оскуолата 150

112 КЭСКНЛ ТУСТЭНЭР КЫИЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛАТА

таллара уонна урдуку кылаас уерэнээччилэрэ элбэх дакылааттары, лекциялары
онортууллара, мунньахтары тэрийэллэрэ, ол кэнниттэн спектакллар, концертар
буолаллара. Олохтоох нэйилиэнньэ оскуола ыытар оонньуутугар-керугэр олус
уерэммитэ. Оттон улахан быраайынньыктарга Дупсуннэ буолар оонньууларга
бэрт ыраах нэйилиэктэртэн тиийэ кэлэллэр. Быраайынньыктар оонньууларын
тэрээйинэ олоччу оскуола уерэнээччилэрин куустэринэн ыытыллара.
Дупсун оскуолатын эстетическэй иитии улэтигэр биир тодоостоох кэм баа-
рын ыйар хайаан да наадалаах буолуо. Бу оскуола уерэнээччилэрэ В.Г. Федо­
ров, Е.М. Гоголев, А.И. Замятина Дьокуускайдаады учуутал техникумун бутэрэн,
бэйэлэрин оскуолаларыгар учууталлыы кэлбиттэрэ. Кинилэр тус-туспа характер-
даах, таптыыр идэлээх эдэр дьоннор этилэр. Омос санаан кердеххе, бу оскуолада
кинилэр улэлииллэригэр ыарахан да буолуон сеп этэ. Оччолорго уерэнэр одолор
тэн саастаах буолбатахтара. Сорохторо ити сылга улэлии кэлбит учууталлардыын
тэнтгэ оонньоон-керулээн улааппыт дьон эмиэ бааллара. Ол эрээри эдэр учуу­
таллар улэлэригэр кехтеехтук уонна хорсуннук туруммуттара. Кинилэр уерэх-
иитии улэтин лаппа тупсарбыттара уонна эстетическэй улэдэ элбэх саггалары
киллэрбиттэрэ. Олор тустарынан кыратык билийиннэрэр наада.
Егор Михайлович Гоголев (псевдонима Лукучаанап) республика хайыаттарыгар,
сурунаалларыгар балайда суруйа сылдьыбыт эдэр поэт этэ. Кини сахалыы
олус ыраастык, сытыытык санарара уонна суруйара. Е.М. Гоголев литератур-
най куруйуок улэтигэр сана суурээни киллэрбитэ. Суруйар бадалаах одолорго
сибиэйэй тыал сана тыынын укпута. Суруллар хойооннор, ырыалар, кэпсээннэр
тыллара-естере сытыырхайбыта, кууйурбутэ. Литературнай тумсуубутугэр 40-ча
уерэнээччи кыттара, сурунаалбыт ыйга биирдэ тахсара. Кини аата хаста да «Чол-
бон», «Дупсун уоттара», онтон да атын диэн уларыйталаабыта. Редактордарынан
уерэнээччилэр П.Н. Васильев, Ф.И. Гоголев, А.Н. Кондратьев, И.И. Федоров
улэлээбиттэрэ. Маны тайынан оскуолада ыйга икки тегул эркин хайыата, хас
нэдиэлэ аайы, кылаастарга листовкалар тахсаллара. Уксун кинилэргэ литератур­
най тумсуу иитиллээччилэрэ суруйаллара, суруйуубут угус етте хойоон буолара.
Бийиги куруйуокпут одолоро суруйууларын нэйилиэнньэ эмиэ бийирээн исгэрэ.
Чуолаан ордук кэрэхсэбили Петр Николаевич Васильев (Лукулуурап) ылара.
Петя кэнники райкомолга, районода, сибээскэ улэлээбитэ. Сытыы-хотуу
ейдеех-санаалаах эдэр суруйааччы буолан ийэн эмискэ елбутэ, сэллик елуу тутан
сиэбитэ.
Егор Михайлович Гоголев одолор бэйэлэрин суруйууларын учугэйдэрин
суумэрдээн концертарга аахтарара. Суруйууларыттан инсценировкалары онорон
туруортарара, кылгас кердеех-нардаах кэпсээннэри аахтарара. Маны тайынан
нуучча улуу суруйааччы-классиктарыттан быйыта тардыылары, кердеех сэйэннэри
бэйэтэ кемелейен аахтарара. Ол аахпыппытын тахсан дьон иннигэр кэпсиирбит.
Онтон ордук сытыы кэпсээннэри булан аадарга уонна дьон бийирэбилин ыларга
дьулуйан, Иван Андреевич Крылов угэлэрин, А.П. Чехов кэпсээннэрин тылдьыт-
таах олорон аадан, кемулуек ойох иннигэр тууну быйа ылсарбытын ейдуубун.
Ити кэмнэ драматическай куруйуок улэтэ эмиэ элбэх ситийиилээдэ. Сан апан
сан а спектакллары нэйилиэнньэдэ кердертуурбут. Бэс Дьараайын «Тан хата» олус
ситийиилээхтик барбытын ейдуубун.
Туруордахпыт аайы дьон хос-хос кэлэн кереллере. Онно кулуу-уеруу, кер-нар
буолара. Ити пьеса туруута Дупсун н э суллуукуну итэдэйээччилэргэ улахан охсуу-
ну онорбута. Суллуукуну ийиллээн, абаайы санатын истэн, ону-маны билбитэ-
кербутэ буолааччылар улаханнык туттунар уонна сэрэнэр буолтара. Маны сэргэ
«Омодой Баай уонна Эллэй Боотур» диэн пьеса улахан ситийиилэммитэ. Бу пье­
са драматизмын кууйэ уонна ырыата-тойуга табыллан турбута. Манна чуолаан
оонньообут дьоннортон учуутал Николай Шергин — Эллэй Боотур, уерэнээччи
Александра Сивцева — хамначчыт кыыс ырыаларын нарын-кэрэ куолайынан