Page 120 - Дупсун оскуолата 150
P. 120

116                                КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛАТА


       буоларга, бу билигин суруйар тэтэрээппититтэн, кини оформлениетыттан ыла
       садалаан, табатык суруйарга уерэнэрбит наада», — диэн субэлэри биэрбитим. Ол
       кэннэ одолору сатаан санарарга, суруйарга тургэнник уерэттэрбин диэн, соччо-
       бачча программаны тутуспакка да эрэн, саха тылыгар этии суруллар бэрээдэ-
       гэр, фонетическай сокуоннарыгар уонна сурук бэлиэлэригэр анаан тал ан, текст
       опорой диктаннары, кыра темаларга, тэтэрээт лиийин биир-икки страницатынан
       хааччахтаан, чаастатык ейтен суруйуулары суруттаран, бэрэбиэркэлээн, ырытан
       кердертуурум.
          Оччотооду билэргэ-керерге бадалаах, сыстадас одолор ейдеен-санаан, кыйал-
       лан-муйэллэн грамотность ийин дьаныардаахтык турунуулара, сотору учугэй
       тумуктэри биэрэн барбыттара. Онтон сургэм кетедуллэн, литературнай куруйуок
       тэрийэн, сурунаал тайаарар бада санаа кэлбитэ. Онон суруйуохха айылаах темала-
       ры ыйан уонна ким бэйэтэ таларынан лиис кумаадыга ейтен суруйалларыгар со-
       рудахтаабытым. Ыйыллыбыт болдьох ийигэр бары кылаас одолоро толорбуттара.
       Ол улэ страницанан хааччада суода, болдьодо эмиэ уйун этэ. Онон одолор туох
       баар дьодурдарын, кыахтарын ууран туран, сыраларын биэрэн, сорохтор бутун
       тэтэрээти эрэ кыайбат кээмэйдээх сэйэннэри суруйан киллэрбиттэрэ. Ол бэрэ-
       биэркэтигэр улаханнык тубугурбутум, сылайбытым даданы. Ону ол диэбэккэ,
       одолор туох баар биэрбит субэлэрбин, уерэтиибин тутуйан, кыйанан-муйэнэн
       улэлээбиттэрин керен-астынан, тууннэри олорон бэрэбиэркэлээбитим. Ис киир-
       бэхтик суруллубуттартан одолорго бэйэлэригэр аадыталан баран: «Ким бадалаах
       хойоонно суруйун’ уонна литературнай куруйуокта тэриниэдии, сурунаалла
       тайаарыадын», — диирбин кытта, терут да кехтеех натуралаах одолор уерэн, ере
       кете туспуттэрэ. Оттон хойоон суруллуута кууттэрбэтэдэ...
          Ол кэмнэ оскуола уерэтэр-иитэр уонна бутун сэлиэнньэ да урдунэн барар
       культурнай-сырдатар улэлэргэ биллэр-кестер улэни оскуолатаады комсомоль­
       скай тэрилтэ — кини секретара Бочкарев Иван Андреевич, учком председате-
       лэ Федоров Иван Иванович уонна Авиа тэрилтэтин салайааччы Стрекаловскай
       Михаил Михайлович (Мээчэ) буоланнар ыыталлара. Мин кинилэри ыныртаан,
       тайаарыахтаах сурунаалбытыгар редколлегия састаабын суумэрдээбиппин уонна
       «Кыйа» диэн ааттаан ыйга биирдэ тайаарарга субэлэспиппит.
          Дьэ ити курдук бу оскуолаттан уурайыахпар диэри литературнай куруйуогу
       тэрийэн улэлэппиттээхнин. Маны тайынан одолор тэрийэр самодеятельнай оон-
       ньууларыгар кыттан, улаханнык эттэххэ, режиссердуурум, артыыстыырым.
          Кылааска учуутал, кылаас тайыгар одолорбун кытта одо буолан, эдэр сааспар
       аан бастаан улэлээбит оскуолам — ДУПСУН оскуолата!
          76 сааспар тиийиэхпэр диэри умнубатах уонна хайан да умнуо суох, харахпыт-
       тан уу тахсыар диэри улаханнык долгуппут биир тугэни адыннахпына эрэ асты-
       ныах курдукпун. Ол маннык этэ...
          1936 сыл. Сайын. Уерэх дьылын тумуктээт, ол кун дойдулаары, дьаамым атын
       ыныырданан баран, хоспор чэй ийэ олорбутум. Ол олордохпуна хойум аанын
       тон'суйдулар.
          — Киир, — диэтим. Арай уерэнээччим бу адай VII кылаайы бутэрбит Бочкарев
       Иван Андреевич киирэн кэллэ уонна:
          —  Георгий Васильевич, бийиги элбэхпит ээ, — диэбитигэр туннугунэн кере
       туспутум уерэппит одолорум барахсаттар бука бары, уочаракка буоларын курдук,
       субуруйан тураллар эбит. Ону кереет да сэрэйдим, улаханнык долгуйан ойон тур-
       дум уонна:
          — Байаалыста, — эрэ диэхтээтим.
          Онуоха Иван Андреевич:
          —  Георгий Васильевич, сурада, эн бийигиттэн букатын баран эрэр уйугун.
       оттон бийиги ону бадарбаппыт. Эн уйэн тухары куруук улэлиэххин бадарабыт.
   115   116   117   118   119   120   121   122   123   124   125