Page 165 - Дупсун оскуолата 150

161

делларын онорон кэрэхсэбили тарпыттара. Маны тайынан быысыпка, уруйуй
куруйуоктарыгар элбэх одо дьарыктанара.
1946—1947 уерэх сылыгар оскуолада 230 уерэнээччи баара. Бу кэмнэ уерэх
салаатыгар 7 саастан буттуун уерэхтээйин киириитинэн уонна бэлэмнэнии кы-
лаастара айыллыыларынан алын cyhyex учууталларын иннилэригэр угус урдук
эппиэтинэстээх соруктар туруоруллубуттара. Сурун болдомто букубаарга кии­
рии иннинээди уерэтии кэрчик кэмигэр ууруллубута. Бу кэрчик кэм 15—20 хо-
нук устата барара. Манна оскуола одото хайдах тутта-хапта сылдьыахтаадын,
уерэххэ сыйыана хайдах буолуохтаадын ейдетеллере, режими тутуйуу диэн тугун
быйаараллара. Мантан салгыы одолор аадыы, суруйуу уерэдэр киириигэ бэлэм-
нэнэллэрэ. Бу кэмн'э одолор истэн, керен ейдуур дьодурдара сайдар. Ити курдук
кылгас кэм ийигэр учууталлар одолорго салгыы ситийиилээхтик уерэнэллэригэр
бигэ тирэх биэрэллэрэ. Бэлэмнэнии кылаас учууталынан Сивцева Евдокия Мак­
симовна улэлиирэ. Кини улэтигэр утуе суобастаахтык, урдук эппиэтинэстээх-
тик, кыйамньылаахтык сыйыаннайара. Кини уруоктара методическэй еттунэн
тайаарыылаахтык ыытыллаллара, элбэх кердерен уерэтэр матырыйааллары тутта-
ра, уруок тайынан одолору кытары дьаныйан дьарыктанара.
Бу кэмн э Дупсун орто оскуолатыгар утуе суобастаахтык улэлээбит кэккэ учуу­
таллар сыралаах улэлэригэр болдомтону ууруохха бадарыллар.
1956—1957 уерэх дьылыгар алын суйуех кылаастар (0—4) учууталлара Е.О. Мак­
симова, Е.М. Сивцева, М.В. Федорова одолоро уерэхтэрин 100% ситиспиттэрэ.
М.В. Федоров Дупсун оскуолатыгар 1951 сылтан улэлиир. Кини эмиэ 100% би-
лиини ситийэр талааннаах учуутал. Уерэтэр ньымаларын араайа баайынан, ке-
дьуустээдинэн биллэр-кестер, ытыктанар педагог. Кини Саха АССР утуелээх
учуутала, ер сылларга военругунан улэлээбитэ.
Сылтан сыл математика курдук уустук предмеккэ урдук ситийиилэри С.И. Ни-
кифоров уерэнээччилэрэ кердереллер. Кини — Дупсун оскуолатын выпускнига,
Саха АССР утуелээх учуутала. Уруогар сурун болдомтону одолор задачалары араас
ньымалары туйанан суоттуурга уерэнэллэригэр уурар уонна уруогун тематын
мэлдьи олус сатабыллаахтык бэйэбит олорор кыраайбытыгар — Сахабыт сиригэр
сыйыаран кэпсиир эбит.
Сэрии кэнниттэн партия уонна бырабыыталыстыба ыччаты коммунистическай
тыынна иитиигэ удараабат болдомтотун уурара. Партия киин кэмитиэтин идео-
логическай боппуруостары таарыйар «Звезда» уонна «Ленинград» сурунааллар
(1946 с.), «Большая жизнь» киинэ (1946 с.), «Великая дружба» диэн В. Мурадели
оператын (1948 с.) тустарынан уураахтарыгар улэлээн иитиллээччилэри комму­
нистическай иитиигэ уус-уран литература оруолугар сурун болдомто ууруллубут.
Мантан сиэттэрэн оскуола педколлективын иннигэр идейнэй-политическай иитэр
улэ тайымын урдэтэр сорук турбута.
Саха тылын учуутала И.А. Аргунов уонна нуучча тылын учуутала М.П. Ники­
форов литературнай аадыы уруоктарыгар литература иитэр-уерэтэр кууйун то­
лору арыйаллара. Айымньыны ырытыыга сурун болдомтону кини идеяларыгар,
утуедэ-кэрэдэ уйуйар кууйугэр уураллара.
Оскуола 1952—1953 уерэх дьылынаады отчуотугар Е.О. Максимова кыра одолор
аадар уонна суруйар сатабыллара лаппа урдуурун ситиспитин бэлиэтээбиттэр.
Уерэхтэригэр хаалыылаах одолору кытта ситимнээхтик дьарыктанар эбит, элбэх
словарнай улэни ыытарын чорботон бэлиэтээбиттэр. Учуутал уруок тематын аны-
гы олоду кытта сибээстээн кэпсиирин уерэнээччилэрэ ордук сэргииллэр эбит.
Тыл учууталлара уерэнээччилэригэр 30-тан тахса киинэни коллективнай керууну
тэрийбиттэр. Олортон 14 уруокка барар темаларын кытта сибээстээхтэр эбит. Ол
курдук «Александр Суворов», «Ленин 1918 сыллаахха», «Царицын обороната»,
«Потемкин броненосец», «Минин уонна Пожарскай», онтон да атын киинэлэ-
ри кербуттэр. Одолор бу тэрээйиннэргэ олус кехтеехтук кытталлара. Бу киинэ-