Page 170 - Дупсун оскуолата 150

166 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫЙЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

седателинэн улэлии кэлбитэ. ХолкуоИу Сергей Ивано­
вич Никифоровтан ити этиллэр от ыйыгар туппута. Ва­
силий Николаевич кэлэрин кытта сыл анаара да буола
илигинэ итинник улахан иэдээн тахсыбыта. Василий
Николаевич хара маннайгыттан улэни олус эрчимнээх-
тик садалаабыта. Республиканы кытта кэпсэтэн, убун
кордерен, бырайыагын оьгорторон, ерус кытыытыттан
харыйа майы кен’уллэтэн, тохсунньу ыйга сана оскуо­
ла тутуллар буолбута чуолкайдаммыта. Бу улахан улэдэ
оройуону барытын да кэриэтэ атадар туруорбута.
Бастакынан, умайбыт оскуола кулун суох оноруу
уонна ириэнэдэр, ол оннугар сан а оскуола сыбаайатын
дьааматын хайан сыбаайа туруоруута этэ. Манна ити
ТУ./7. Рожин улэдэ Чэриктэйтэн тахса сылдьыбыт дьон сорох сирэ
кулун анна сылаас сытар диэн киирбиттэрэ. Олунньут-
тан мае кэрдиитэ Ыччат Алданын Сотоох арыытыгар, кытылыгар садаламмыта.
Бу олус ыар усулуобуйалаах ыарахан улэ этэ. Кэрдэр мастарын аттыгар балаакка-
нан хоно сылдьан илии эрбиитинэн, сугэнэн улэлээбиттэрэ, оччолорго «Дружба»
эрбии суода. Ол да буоллар олус дьулуурдаах улэнэн, кэрдээччилэр аадыыларынан
6000-н тахса бэрэбинэ кэрдиллэн, эрдэ бутэриллибитэ.
Бу сир хонук, тон- сиргэ утуйуу, олус ыар усулуобуйада кыратык да холкутуйан,
надылыйан ылар кыада суох улэдэ чахчы олус дьулуурдаахтык улэлээн, тургэнник
бутэрэн, алаастартан киирбит мае кэрдээччилэр дьеру биир да кийи Чэриктэй-
гэ кэлэн уктэммэккэ ол кытылларыттан ургулдьу алаастарыгар барбыттар этэ.
Кэрдиллибит бэрэбинэни куелгэ трактор ылар сиригэр собуостаайын биир туспа
ыарахан уонна тиэтэллээх улэ этэ. Кытылга 1000 кэринэ, Сотоох арыыга олус
хойуутук ууммут 5000 кэринэ бэрэбинэ. Дьэ бу олус кыарадас тубэ тыалаах сир,
ону тайынан арыы майа 2 гектары кыайбат сиргэ олус хойуутук ууммут буолан,
барыта урут урдугэр охтубут уонна харыйа барахсан саастаах уйэтигэр хагдары-
йан кербетех хойуу, ыар киистэлээх тебелере баттыы сытар, хас да хос дьапталда
бэрэбинэни хостоон тиэйии уонна элбэх трактор кырынан тайыытын хааччыйыы
дьэ манан адай улэ буолбатах этэ. Манна Чэриктэй коленей улэлиир xohyyrrapa
куустээх улэни толорбуттара.
Аны бу майы пилорамада тайыыга Дупсуннээди МТС (Найахытаады) элбэх
трактордара уонна трактористара таспыттара. Трактористар: И.Н. Борисов —
С-100, М.Г. Белолюбскай, И.М. Прибылых, А.Д. Копырин, Пана Охлопков,
И.А. Сивцев уонна Винокуров диэн этэ, бадада, баайынайдыны уол баар этэ.
Кинилэр бары «ДТ-75» трактордаах этилэр. Бадар, биир эмэ тракторийы умну-
бутум буолуо, 50-ча сыл буолан эрдэдэ. Маны тайынан Г.Н. Матвеев 10 атынан
куннэ иккитэ кырынан тайыспыта. Манна МТС тейе улэни онорбутун билээ-
ри бу сир тебе ыраадын мээрэйдээбиттэрэ. МТС тракторнай улэтин учуотчу-
га Е.Е. Горохов, холкуостан мин 100 метрэ диэн бэлэмнээбит быаларбытынан
мээрэйдээбиппит. Сотоох арыы Улахан куел 8 км, Кыйыл Атырдьахаан куелэ 10
км буолбуттара. Аны манна пилорама тайыгар кэлбит майы суортаан суекээйин
эмиэ биир ыар улэ этэ. Трактор сыардатыгар кэлбит майы тута 24 см диаметрдаах
гына быйар, тебелеех майы 20x20 см буруус тахсар диэн мээрэйдээн бэлиэтииргэ
миэхэ сорудах биэрбиттэрэ. Ону мин ол 24 см тахсар тебелеех маска клеткалыы
тимир тиистээх етуйэнэн бэчээт охсон ийэр этим. Онон мае икки аныы суорта-
нан дьаарыстанар этэ. Манна Курбуйахтан 10-тан тахса олох эдэркээн уолаттар
кэлэн, бу мае суеккээйинигэр уонна пилорамада улэлээбиттэрэ. Дьэ манна биир
туспа курэхтэйиилээх улэ этэ. Икки сменанан кун сырдыгын олоччу туйанан
кун ортотугар сменаларын уларытыйан, ыйыллыбыт чааска тутуйан улэлииллэрэ.
Манна биирдэ бастакы сменалар чайыларын уларыта тардан, эрдэ диэн ПИЛО­