Page 184 - Дупсун оскуолата 150
P. 184

180                               КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛАТА


       строкаларын устун уол сытыы харахтара сырсар. Хата, Жухрай дьолугар, чугас Па­
       вел Корчагин баар буолла. Одо сэргэхсийдэ, сирэйэ сырдаан, харахтарыгар уеруу
       кыымнара кыламнастылар. Онтон бу курдук буолла — кутас бытыктаах конвоир
       Павелы кытта сэргэстэйэ тустэ. Корчагин эмискэччи киниэхэ ойон тиийдэ да,
       бинтиэпкэтин хабан ылан, сиргэ умса баттаата... Валерий: «Ок—сиэ! Баран ити
       тугэн нэ кемелеспут киИи», — диэн ботугураамахтаата.
          Ити курдук, Валерий саха уонна нуучча суруйааччыларын айымньыларын олус
       болдомтолоохтук, бийирээн аадар. Маны тэн э эмиэ иллэн' кэмигэр, уруйуйдуурун,
       саахымакка оонньуурун таптыыр. Кини ордук элбэхтик ейтен айан уруйуйдуур.
       Быйыл уерэнээччилэр оройуоннай олимпиадаларыгар кыттыбыт «Омурдантга» диэн
       хартыыната баай ис хойоонунан, онойуута нарынынан, кэрэтинэн керееччулэри
       биИирэппитэ. Бу харты ы на да от ыйынаады ен'урук куйаас кун ходуИа киэн' иэнэ
       нэлэйийэ сытар. Сыйыы ортотунан хатьпг чаран' намылыйан кестер. Аата-ахса бил-
      либэт хойуу бугуллар. Кыраабыл, атырдьах тутуурдаах одолор отууга тахсан эрэллэр.
       Кинилэр куустээх улэттэн сурдээдин тириппит-хоруппут керуннээхтэр, отууттан
       тэйиччи уот аттыгар ситэ тустэнэ илик кэбийиилээх от кестер. Отуу тайыгар кыыс-
       таах уол чэй ере сылдьаллар. Почтальон уол суумкатыттан ылан, сана хайыат, суру-
       наал тун этэ турар. Велосипедын хатын н а ин нэри ейеннерен кэбиспит.
         Валерий онортообут атын да хартыыналара туох эрэ туспа санааны этэр тематичес-
       кай ис хоИоонноохтор. Бу одо ессе биир туспа талааннаах. Кини чыычаах дьырылас
       ырыатын, кетер санатын, тыал, сыыртан туйэр чалбах уута чарылас тыайын — бука
       барытын музыка кэрэ дордоонугар холбуур. Элбэх сахалыы уонна нууччалыы ырыалар,
       ункуулэр ноталарын уерэтэр. Ити тумугэр кумаадыга суруллубут ноталар дьоллоох,
       кэрэ музыка буола кубулуйаллар. Валерий ама итинник алыптаах, утуекэн искусство
      кэрэ керунэр хайдах дууйалыын тутгарбат, ылларбат буолуодай куруук «5» сыанада
       уерэнэр. Ити сурун теруетэ, ман найгытынан, уруокка учуутал быйаарыытын, табаа-
      рыстара эппиэттииллэрин болдойон истэр. Иккийинэн, дьиэтигэр уруогун режим
      быйыытынан уерэтэр. Онуоха сарсын толору эппиэтгииргэ учугэй бэлэмнээдин лап-
      па билиннэдинэ, атын дьыаланан дьарыктанар, тереппуттэригэр кемелейер. Кини
      итилэри барытын бириэмэтигэр толорор. Бастын уерэнээччи Валерий Васильев аас­
      пыт сайын Крым содуруу биэрэгэр Артекка сынньаммыта.
         Валерий дэгиттэр сайдыылаах, итиэннэ ураты билиилээх, туту барытын саты-
      ыр кийи тахсарыгар бэйэтин суолун булунан эрэр. Сайынны сынньаланыгар,
      уерэнэр оскуолата 100 сыллаах юбилейын элбэх ситийиилээх керсер инниттэн,
      пришкольнай учаастакка бада еттунэн улэлии хаалла. Ордубут бириэмэтигэр
      оскуола тулатынаады уонна ийинээди куех уунээйилэри буебэйдээн ууннэрэр.


                                 Оскуола сана кэргэттэрэ

         Тугут ойуур ийэ. Аатырбыт булчут Лугинов Буетур одонньор былыргы бул-
      туур ыырдарын кэрийэ сырытта. Эмискэ эйэ ардадар кэтиллэ тустэ. Ардах ийигэр
      кыыл баар быйыылаада. Суоллаан кербутэ: етерунэн эйэ тахсыбыт суола билли-
      бэт. Содотодун бултайыан илиитэ, атада мастыйан, былыргы хапсадайа хаалбыт
      буолан чадыйда. Кыйыытыттан, эдэр эрдэдинээди булт сойуотугар муччургэннээх
      тубэлтэлэрин саныы-саныы дьиэтигэр теннубутэ. Киирэн уолугар кэпсээбитэ.
      Уола Лугинов П.П. адатын туйадын хатарбыт: булчут киэнэ бэрдэ. Ийиттиэм-
      истибэтиэм диэт, сарсыннытыгар саатын сугэн, тыада адьырда кыылы бултайа
      тахсыбыта. Эйэ ардадар тиийиэхчэ буолан истэдинэ, ычык ийигэр ыттара урэн
      моргуйбуттара. Кини ол диэки майы-оту урдунэн ере барчалаан, утары суурэн
      киирбитэ. Ыттара суунэ улахан, хардан' эйэни кытта охсуйан, уемэхтэйэ сыл-
      дьаллара. Биир тугэнтгэ, ыттар тэйэн биэрэллэрин кытта, керуех бэтэрээ еттугэр
      саа буруота туптэ туспутэ. Баайырбыт адьырда кыыл кийиэхэ ардай айыытын
   179   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189