Page 34 - Дупсун оскуолата 150
P. 34
30 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫ11ЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ
най государственнай оскуоланы ahap туЬунан кердеЬуу сурук киллэрбиттэрэ. Онуо
ха 1869 сыл олунньутугар уокуруктаады полиция управлениета Дьокуускайдаады
приходской оскуола ийинэн ремесленнэй кылаастары айан, онно Дупсун инород-
ческай управатыттан уолаттары уерэххэ ылар туйунан дьайал тайаарбыт. Дупсуннэр
одолорун онно ыытан, харчы телеен уерэттэрэртэн аккаастаммыттар.
Кинилэр оскуола Дупсун киинигэр тэриллиэхтээдин туруорсубуттар. Бу Дупсун
дьоно оччолортон уерэххэ тардыйыыларын, дьиннээх норуот оскуолатын тэри-
йэргэ дьулуйууларын арылхайдык кердерер. 1889 сыл бэс ыйын 3 кунугэр Дупсун
улууйун нэйилиэктэрин бэрэстэбиитэллэрин уопсай мунньадар Дупсун инородчес-
кай управатыгар начальнай училищены тэрийэр туйунан Дьокуускай уокуругун
урдуку сололоохторугар корнейуу сурук ыытарга быйаарыы ылыммыттар. Ол су-
руктарыгар училищены бэйэлэрин харчыларыгар улэлэтиэхтэрин, училище ийинэн
туерт уол ogogo (дьаданылар аран аларыттан) анаан толору пансион (утуйар, тан нар
танас-сап, атах танайа, айыыр ас) арыйыахтарын мэктиэлээбиттэр.
Олохтоох нэйилиэнньэ кердейуутун учуоттаан, начальнай училищены ahap
оннугар губернатор В.З. Коленко Дупсунтгэ церковнай-приходской оскуола
ны арыйан улэлэтэргэ дьаЬайбыт. Инньэ гынан 1889 сыллаахха Дупсуннэ эргэ
тымныы дьиэдэ церковнай-приходской оскуола айыллан улэтин садалаабыт.
Кыйыггны томороон тымныыларга оскуола ийэ бутуннуу кырыа буолар, сик-
сиктэринэн муостата мууйурар эбит. Куускэ отуннахтарына кырыата, мууйа ирэн
сиик беде тахсар, ойохторо буруолаан, сугун уерэппэт эбит.
Бу сылларга уерэммит Иван Никитич Стрекаловскай маннык ахтар:
«Мин 1880 сыллаахха Дупсун улууйун / Оспах нэйилиэгэр дьаданы дьиэ кэр-
гэннэ твревбутум. Дупсуннээди церковнай-приходской оскуолада 1890 сыллаахха
уерэнэ киирбитим. Танара сокуонугар Клавдий Алексеевский, атын предметтэргэ
псаломщик Петр Бурнашев уерэппиттэрэ. Кинилэргэ мин 3,5 сыл уерэнэн оскуо
ланы бутэрбитим. Миигин кытта уерэммиттэрэ М.С. Копырин, Ф.И. Замятин,
Ф.Ф. Сивцев, Т.А. Ушницкай, Петр Прибылых, Николай Бурнашев, Егор Рожин
уо.д.а. Оскуолада танара сокуона, катехизис, нуучча тыла (аагуыы, сурук), арифме
тика, сибэтиэй история уонна церковной ырыа предметтэригэр куннэтэ сыныйан
уерэтэллэрэ. Yксун текстэри нойосуус уерэттэрэллэрэ. Дьиссипилиинэни тутуйууну
кытаанахтык ирдииллэрэ, уруоккун билбэт буоллаххына эбэтэр кыра да буруйу
онордоххуна эбиэтэ суох хааллараллара, муннукка тобуктатан туруораллара».
Одолору уерэххэ тардыыга улахан енену Дупсун
улууйун кулубатынан улэлии олорон В.В. Никифоров
он орбута. 1893 сыллаахха кини оскуолада бэйэтин 6 хос-
тоох дьиэтин туран биэрбитэ. Улуус тумус туттар дьонун
тумэн, биир санаада киллэрэн, Дупсуннээди Троицкай
танара дьиэтин ийинэн «Попечителлэр братстволарын»
тэрийбитэ. Бу братство чилиэннэрин убугэр дьадан ылар
одолорун олордон уерэтэр мессуйуен айыллыбыта.
Мессуйуену тэрийиигэ В.В. Никифоров 500 солк.,
атыыйыт Кирилл Давыдович Спиридонов 400 солк. ук-
путтар.
1893 сыллаахха Дупсуннээди церковнай-приходской
оскуола сэбиэтэ тэриллибит. Бу сэбиэккэ ганарайыт
Мелетий Епископ Клавдий Алексеевскай, Василий Никифоров уонна пса
Якутский и Вилюйский ломщик Петр Бурнашев киирбиттэр.
16 августа 1892 года было организовано «Якутское
церковное братство во имя Христа Спасителя». Братство
имело единственное и весьма сильное и активное по своим добрым деяниям от
деление во имя святителя Иннокентия при Дюпсинской Троицкой церкви.
«Интересно, что попечителем его являлся обер-прокурор Святейшего синода К.П.

