Page 30 - Дупсун оскуолата 150

26 КЭСКИЛ ТУСТЭНЭР КЫйЛТЛ — ДУПСУН ОСКУОЛЛТЛ

ра Юрасов уонна Странден кердейуулэринэн кинини Чэриктэйгэ адалбыттара.
1873 сыллаахха олохтоох баайдары кытта иирсэн. Нам улууйугар кейеруллубутэ.
1884 сыллаахха сыылкатын болдьодо туолан, дойдутугар Пенза куоракка барбыта.
Кини онно олорон 1910 сыллаахха елбутэ.
Юрасов, Странден, Ермолов Дуенду, Уоттаах, Аранас, Намтатах диэн сир-
дэргэ сир улэтинэн, суейу, кетер, куурусса, сибиинньэ иитиитинэн дьарыктам-
мыттара. Уерэдэ суох сахалары бурдугу, одуруот аЬын ууннэриигэ уерэппиттэрэ.
Баайына сирин уерэх этиитинэн уодурдан, учугэйдик керен-харайан, бурдук
урдук уунуутун ылаллара. Кинилэр Дупсун улууйун олохтоохторун айаппыт-
тарын тайынан хаайынада сыллата ахсын устуу тыйыынча буут бурдугу биэрэр
буолбуттара. Бу ус сыылынайдар улууска аан бастакынан булуугу уонна массыы-
налары уедуппуттэрэ. Бурдук тардар миэлин’сэни онорбуттара. Олохтоох сахалар
одолорун сурукка уерэппиттэрэ. Дупсун н э бастакы чаайынай библиотеканы тэ-
риммиттэрэ. Дьаданы саха дьахталларын кэргэн ылан, элбэх одону тереппуттэрэ.
Содуруу баралларыгар сорох одолорун бэйэлэрин кытта илдьибиттэрэ, суейулэрин,
сэптэрин-сэбиргэллэрин, массыыналарын, дьиэлэрин, кинигэлэрин урууларыгар-
аймахтарыгар уонна олохтоох нэйилиэнньэдэ тун эппиттэрэ.
Улууска улахан утуелээх, биллэр-кестер сыылынайы-
нан Кравцов Василий Христофорович буолар. Кини 1848
сыллаахха Волынскай кубуерунэдэ баайынай кэргэни-
гэр тереебутэ. Киев университетыгар уерэммитэ. Одес­
са куорат тэрилтэтигэр улэлээбитэ. «Одесский листок»
диэн хайыакка революционнай ис хойоонноох ыста-
тыйалары суруйтуура. «Дядя» уонна «Дяденька» диэн
хос ааттанан рабочайдар ортолоругар революционнай
улэни ыыппытын ийин, 28-тар дьыалаларыгар тубэйэн,
1878 сыллаахха хаайыллыбыта. 1879 сыллаахха ахсын-
ньы 5 кунугэр Одессатаады байыаннай уокурук суутун
уураадынан хаатырга болдьодо суох улэтигэр ууруллубу-
та. 1883 сыллаахха Манифест эрэ енетунэн сыылкатын
болдьодо уон сылга туйэриллибитэ. 1888 сыллаахха Саха
В.Х. Кравцов сиригэр кеске кэлбитэ. 1894 сылтан Дупсун улууйугар
олохсуйбута. Манна улуус быраабатыгар кемелейееччу
суруксут кемелейееччутунэн улэлээбитэ, сир ошойуутунан дьарыктаммыта.
Дьаданы дьоннор кердейуулэринэн ыраахтаады чиновниктарын, олохтоох баай-
дар батталларын саралыы тардар унсуулэри суруйталыыра. Кравцов 1901 сыл­
лаахха дойдутугар Волынскай кубуерунэдэ кейеруллубутэ. Кини 1928 сыллаахха
елбутэ.
Михалевич Станислав Фаустинович, омугунан поляк. 1856 сыллаахха Волын­
скай кубуерунэдэ тереебутэ. Варшава куоракка гимназияны бутэрбитэ. Кини 1878
сылга диэри учууталлаабыта. Москва университетыгар уерэнэ сылдьан, револю­
ционнай улэдэ тардыллыбыта. «Народная воля» тэрилтэ исполкомун агена этэ.
Полиция тутан дьэгдьийбитигэр кини дьиэтиттэн кынчаалы, литограбы уонна
Карл Маркс «Капиталын» булбуттара. С.Ф. Михалевийы революционнай эйгэдэ
охсуллубутун ийин 1888 сыл атырдьах ыйыгар Саха сиригэр кеске ыыппыттара.
Бастаан утаа Ардаа Ханалас Бадырадар (билин ни Хатаска) олохтообуттара, он-
тон курээн испитин тутан ылан, ыраах Байадантай улууйун Игидэй нэйилиэгэр
утаарбыттара. 1889 сыллаахха олунньу ыйтан Булуугэ, онтон ахсынньыттан Чу-
рапчыга Хатылы нэйилиэгэр кейербуттэрэ. 1890 сыл кулун тутар ыйыттан Дупсун
улууйун Чэриктэй нэйилиэгэр адалбыттара. Манна кини ус сыл олорбутун кэн-
ниттэн «баппатах» буруйдаадынан ааттаан Боотурускай улууйугар кейербуттэрэ.
Михалевич Дупсуннэ балыктыырынан дьарыктаммыта, библиотека тэриммитэ.
Олохтоох нэйилиэнньэ ортотугар ыраахтаады былаайын албынын саралыы тардар
революционнай агитацияны ыыппыта.