Page 190 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар
P. 190
Сергей бу үлэлэри салайарын бэйэтин поэтическай айым-
ньыларынан дьүөрэлиирэ, ол түмүгэр “Мэҥэлэр хайа
үрдүгэр” диэн ырыа-хоһоон кинигэтин таһаартарбыта.
Сергейи 1934 сыллаахха Ньурба оройуонугар эмиэ РИК
председателинэн ыыппыттара. Ньурбаҕа үс сыл устата
үлэлээри оройуону хаалыыттан таһаарыыга элбэҕи оҥор-
бута, ньурбалар киэн туттууларын парка-сад туттарбыта.
Ньурбатааҕы сылларыгар суруйбут ырыаларын-хоһоонно-
рун түмэн, Сергей “Ньурба биэрэгэр” диэн кинигэ таһаар-
тарбыта.
Онтон салгыы Дьокуускай горисполкомун председате-
линэн, Суруйааччылар союзтарын эппиэттиир секрета-
рынан быыбарданан үлэлээбитэ.
Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии бастакы сылларыгар
Сергей Степанович Суотту 7 кылаастаах оскуолатыгар
директорынан ананан тахсыбыта. Оччолорго кини Саха
АССР Верховнай Советын депутатын да быһыытынан нэ-
һилиэнньэ ортотугар улахан авторитеттааҕа, бэйэтин тула
опыттаах, билиилээх учууталлары түмпүтэ.
Бу алдьархайдаах, дьон-сэргэ олоҕун атыйахтаах уу
курдук аймаабыт сэрии саҕаламмытынан сибээстээн, эл-
бэҕи билэр, ырааҕы көрөр Сергей төрөөбүт-үөскээбит Суот-
тутун дьонугар күүс-көмө, өй-санаа буолаары да тахсы-
быта саарбаҕа суох.
Тахсаат да, оскуола иһинэн детдом, колхознай интер-
нат астаран, тулаайах, кыаммат ыаллар оҕолорун онно
олордубута, үлэ миэстэтин таһаарбыта, 1941 сыллаахха
күһүн учууталлар уопсайдара салҕаммыта, алаастартан
көһөрөн, 20 оҕоҕо интернат дьиэтэ тутуллубута. Суотту
түөрт колхоһа сиэмэ атаҕын кэмиттэн-кэмигэр түҥэттэн,
былааны таһынан сүөһү өлөрөн сиэтэн, колхозтаахтары,
нэһилиэнньэни хоргуйан өлүүттэн быыһаабыттара. Оччо-
лорго председателлэринэн ааттарын да сатаан илии бат-
таабат, армияҕа ылыллыбатах оҕонньоттор үлэлииллэрэ,
кинилэргэ Сергей сүбэ-ама буолбута...
Сэрии буоллаҕын кыһыныгар оскуола таһыгар долгу-
чуок эрбиир циркулярка, бэл диэтэр маһы хайытар, бу-
руустуур, атынан үлэлиир пилорама оҥотторбута. 1941—
1942 сылларга күһүн муҥхалааһыны тэрийэн, детдомҥа,
интернакка олорор оҕолору, нэһилиэнньэни балыгынан эбии
аһатан абыраабыта. “Күөл балыга долбуурдаах ас буолар,
илиигин уунан ылан сиэ эрэ, сүрэҕэлдьээмэ”, — диир
буолара.
Сергей ити кэмҥэ тыҥатынан улаханнык ыалдьара,
муҥха быатын тарда туран хаана баран, байааттаҥнаан
охтон түһэр түбэлтэтэ эмиэ баара...
186
