Page 257 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

гин даҕаны өйдүү сылдьабын. Сонно тута харахпар халыыпка
кутан илдьэн түһэрбит кирпииччэлэрим көстөн кэлбиттэрэ. Биһи-
ги нэһилиэккэ бэс ыйыгар хас да хонукка кирпииччэ үктээһинин
күргүөмнээх үлэтэ буолара. Оннооҕор онно биир халыыпка ку­
тан илдьибит кирпииччэҥ араас-араас буолара. Сороҕор төрүт
сатаммакка маастарбыт Саабын Уйбаан сыгынньах атаҕынан
бэллэччи үктээн ааспыт буолааччы. Онтон ыла киһи киһиттэн
дьүһүнүнэн, майгытынан-сигилитинэн, туттарынан-хаптарынан
туох уратылааҕын бэлиэтии көрө сатыыр буолбутум.
Итиэннэ улахан дьон кэпсээннэрин олус сэҥээрэн истэр этим.
Билигин даҕаны дьону кытары сэлэһэрбин наһаа сөбүлүүбүн.
Онно аҥаардастыы кэпсээччи эрэ буолбакка, үчүгэй истээччи
эмиэ буолуохха наада. Суруйарбар ол дьон туттар тылларын-өс-
төрүн биэрэ, туһана сатыыбын. Оскуоланы бүтэрэн баран, сүөһү
көрүүтүгэр үлэлээбитим. Онно Буурсап Сэмэн диэн тыла суох,
сүрдээх мындыр өйдөөх киһи сүөһү аһатааччынан үлэлээбитэ.
Кинини кытары илиибитинэн-атахпытынан бэркэ тапсан кэпсэ-
тэр этибит. Дьэ, ол киһи баара — дэриэбинэ дьонун уратытын
илиитинэн-атаҕынан чопчу көрдөрөр киһи. Ким туһунан «этэ-
рин» адьас сыыспакка таайарыҥ. Сороҕор кими эмэ ойуулаан
көрдөрдөҕүнэ, урут төрүт да аахайбакка сылдьыбыт өрүтэ тахсан
кэлэн наһаа сөҕөр этим. Оннук ураты дьоҕурдаах буолара. Ки-
ниттэн да үөрэнэн дьон туох уратылаахтарын бэлиэтии көрө са­
тыыр буолбут буолуохтаахпын. Ол эрээри ону тылынан ойуулаан
биэрэр олус уустук. Амма Аччыгыйа Эрдэлиир Миитэрэй дьону
үтүктэн араастаан туттарын-хаптарын, атын да дьону наһаа үчү-
гэйдик ойуулуурун-дьүһүннүүрүн сөҕө саныыбын.
— Суруйааччы быһыытынан арыый «нэскин» диэн хомот-
тум быһыылаах, өссө эбэн «хомотобун». Дьэ таттаран аа$ан
истэххинэ, кэпсээннэрин да буоллун. сэһэннэрин, да буоллун,
бүтэн хаалан хомотоллор... Салгыы аа^ыаххын ба$ара$ын. Бу
суруйар ньыман, буолаарай?
— Дьэ, ити үгүс киһи эппит тыллара. Саҥа ааҕан истэхпитинэ,
бүтэн хаалан хомотор диэн. Ыстапаан Юмшановтыын «Саха
сирэ» хаһыакка бииргэ үлэлээбиппит. Олус тапсар этибит. Кини
биирдэ миэхэ: «Ити эн биэс мүнүүтэнэн ааҕан кэбиһэр кылгас
кэпсээннэргиттэн киһи бүтүн сэһэни суруйуон сөп этэ», — диэ-
битэ. Мин сюжеты уһатары-кэҥэтэри сатаабаппын, онон ити,
кырдьык, суруйар ньымам быһыылаах. Ким эмэ ити туһунан
ыйыттаҕына, күлэ-оонньуу Чехов «Краткость — сестра таланта»
диэбитэ ээ диэммин куотунабын.
— Саха литературатыгар бигэтик ааттанар уһулуччулаах
2 5 3