Page 47 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 47
туралаахтарын, тыллара-өстөрө ырааһын, барыта уурбут-туппут
курдук нарынын... Маннык саныы олордохпуна, Гавриил Иоси
фович остуолтан туран, бастаэн Семен Петровичка, онтон миэ-
хэҕэ илиитин биэрэн бакааласпыта. Кини барбытын кэннэ Семен
Петрович:
— Эйигин нүөмэрбэр кэтэһэн олордохпуна, Гавриил Иосифо
вич рестораҥҥа көрсүһүөх диэн ыҥыран ылла. Хайдах аккаас-
тыамый, эйиэхэ сурук хааллартым. Нүөмэрбэр кэтэһиэххин сөп
эта да, Чиряевы көрдүн диэммин ыҥырбытым. Кэлин тоҕоос
көстүө суоҕа. Эн да маладьыастаатыҥ, кэпсэтиибитигэр ороос-
потуҥ, биир улахан дьыаланы быһаарыстыбыт. (Ол туох дьыа-
латын ыйыппатаҕым.) Чэ, эн, үөрэҕиҥ хайдаҕый? — диэн ыйыта-
лаһан барбыта Семен Петрович.)
* * *
Тохсунньу 9 сацата, 1978 с. Дьоллоох Дьокуускай.
Буойун Уйбаан, дорообото тут!
Эн суругун, миигин үөртэ. Ол иһин эйиэхэ махтал! Бастакы-
тынан, эн миигин үчүгэйдик санаан суруйбуккун. Иккиһинэн,
бэйэ$ин крититическэйдик сыаналанар, «Мин эрэ бэрпин!» —
дэммэт эбиккин. Итинник бэйэни, бэйэ дьайыытын сыанала
нар, ыараннатар, үчүгэйиттэн куһа$анын араарар эрэ дьонтон
дьицнээх киһи тахсар. Үсүһүнэн, эн бэйэн, үчүгэйдик, саха аатын
түһэн биэрбэт гына, ностойууннук сылдьар эбиккин.
Мин эн суруккуттан биири ылымматтаахпын. Ол ылыммат
суолум миигин дьиксиннэрэр. Ити эн «арыгыны үөрэ-көтө иһэр
этим» диэбитин,. Ити сымыйа. Дьин,инэн, эн мэнигилээн, киэп-
тэцэлээн иһэр эбит буолуохтааххын. Өскө ити идэ$ин, мэни
гилээн, киэптээн иһэр идэ$ин бырахпатаххына, кирдьик, иһээч-
чи буолуоххун сөп. Онно тиийдэххинэ — ол ынырык трагедия.
Киһи быһыытынан эстэ$ин, дууһан, кураанахсыйар. Ан,аардас
кыһал^ан,, өйүн,-санаан„ оло$ун, бүтүннүүтэ да$аны биир үрүүм-
кэ арыгы сыаната сыаналанар.
Ону эн бэйэн, да$аны өйдүүр эбиккин быһыылаах. Чэпчэки
олох ухханыгар охсуллуу, арыгыһыт буолууга — подвиг, киһи
киэмсийэрэ хааппыла да суох. Ити олус чэпчэки, олус судургу,
ким барарар кыайар суола. Оннук кыдьыктаах киһи, ол кыдьы-
гын быра$ара, куһа^ан адьынат ымсыытын эр санаалаахтык
саба баттыыра, куһа^ан эркиннээх, онно угуйар дороттортон
тэйии — дьэ, кирдьик, киһи кэрэхсиир, хайгыыр суола, подвиг.
43

