Page 106 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

рыгар «Кэлбит удьуор кыыһыи ыллахпына үйэм уһуо этэ,
оҕолоох-уруулаах буолуо этим», — диэбитэ. Бииргэ төрөө-
бүттэрим бары ыал буолан, араас идэни талан, үлэһит буол-
буппут. Биһиги, урукку оҕолор, арыгы, табах дьаатыгар ыл-
лартарбатахпыт. Билигин санаатахпына аҕам былыргы бааһы-
най хаһаайыстыбата эбит. Сүөһү бөҕө ииттэн киһи күүһүн
таһынан элбэх үлэни көрсөн, илиитин күүһүнэн, көлөһүнү-
нэн сэниэ ыал буолбут. Ол иһин кинини кулаак оҥорботох-
тор. Саас тиийиммэт дьоҥҥо сиэмэ бурдугун буутунан, боп-
пууданан бэрсэр этэ. Биһиги бииргэ төрөөбүттэр син уһун
үйэлэннибит. Бары 80 сааспытын туоллубут.
Онтон, күһүн, балаҕан ыйыгар, сүгүннэрэн аҕалбыта.
Быраатым Ньукулай оҕус миинэн иһэр, мин тэлиэгэҕэ оло-
рон иһэбин, Реас ыҥыырдаах атынан ойоҕолуу иһэр. Мин
Коляҕа, бырааппар, этэбин: «Туох ааттаах бытааннык, уһун-
нук айаннаатыбыт. Оҕускун ыл, түргэтэт эрэ», — диибин.
Онуоха Реас эттэ «Уһуннук айаннаабыппыт курдук, уһун-
нук олоруохпут. Ыксатыма», — диэн оҕуһу тиэтэппэккэ Амы-
дайга кэллибит. Үс ыал баар этилэр. Бары мустубуттар. Бы-
лыргы сүктэр кыыс сиэринэн былаастаах арыы уонна буһа-
рыллыбыт эт кэһиилэнэн кэлбитим. Оччотооҕуга убайа Тро-
фим Иванович баара. Саҥаһа Мария Сергеевна алаадьы, эт
буһаран кэтэспиттэр. Бары ыаллар түмсэн аһаатыбыт. Ары-
гы суоҕа. Ол курдук холбоһон 58 сыл бииргэ олорбуппут.
Утуу-субуу 8 оҕоломмуппут. Кинилэри үөрэтгэрэн, бары үрдүк
үөрэхтэммиттэрэ. Оҕолорбут бары ыаллар, оҕолордоохтор.
Араас идэни талан ылбыттара. Реас Алексеевич отучча сыл
учууталлаабыта. Кини учуутал идэтии наһаа сөбүлүүр этэ.
Сэрии кэинитгэн 1945 сыллаахха, үөрэҕин үрдэтинэ инс-
титукка киирбитэ. Ол кэмҥэ 4 оҕолоох этибит. Мин ол сыл-
ларга колхозка үлэлээбитим. Оҕолоруттан түөрдэ, сиэннэ-
риттэн биэһэ учуутал идэтин талбыттара. Реас иллэҥ кэми-
гэр дьарыга бултааһын этэ. Сүүрэр атахтааҕы, көтөр кынат-
тааҕы элбэҕи бултаабыта. Табаарыстарын кытгатайаҕы, эһэни
да охтороллоро. Сааһыран баран, суруйуунан дьарыктанан,
хас да кинигэни таһаартарбыта. Реас оҕолоругар наһаа сым-
наҕастык сыһыаннаһара. Иллэҥ кэмигэр оҕолоругар, сиэн-
нэригэр остуоруйалыыра. Нууччалыьггган сахалыы тылбаас-
таан кэпсиирэ. Реас Алексеевич оҕолоро, сиэннэрэ ыраах
үөрэххэ баралларыгар «Иэйиэхсиккит эҥэрдэстин, айыы-
һыккыт араҥаччылаатын» диэн алҕаан баран, сыллаан атаа-
рааччы. Итини мин киниттэн 40-50 сыл анараа өттүгэр ис-
тибитим. Тыа ыалын быһыытынан сүөһү ииттэн олорбуппут.
Үгүс ыалдьыттаах, хоноһолоох улахан ыал этибит. Оччолор-
104