Page 123 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр
P. 123
биллэр партийнай-советскай үлэһит, ийэм Пелагея Михай-
ловна, Таатгатган төрүтгээх. Ийэм эрдэ тулаайах хаалан, Реас
Алексеевичтыьш Роман Федрович Кулаковскайдаахха иитил-
либиттэрэ. Ол туһунан Реас Алексеевич хаста да суруйан
турар, холобур, «Кэпсээннэр» диэн 1988 сыллаахха тахсыбыт
кинигэтигэр.
Дьонум Өксөкүлээҕи уонна кини аймахтарын үчүгэйдик
билэр этилэр. Ол иһин мин кыра эрдэхпиттэн үгүс киһи
аатын: Оонньуулаах Уйбаан, Өксөкүлээх, Оруоһуттар, Таан-
ньа (ийэм Реастыын иитиллибит ийэлэрэ), Тэрэпиэн, Ара-
маан, Ясон, Лариса, Лысхачыыха, Саабылыскай Паапа, Та-
тыйаана (Реас кэргэнэ), Өкүлүүнэ Паповналар, Лида, Федя
(Роман Федрович оҕолоро), Асколъд, Арыйаас диэн аатгыыл-
ларын уо.д.а. дьон ааттарын, кинилэр тустарынан дьонум
бэйэлэрэ, ыалдьыттары, хоноһолору даҕаны кытга кэпсэтэл-
лэрин элбэхтик истэр этим. Сорох киһи аатын, холобур,
Өксөкүлээх Лысхачыыха, Папа, Аскольд, Арыйаас, дииллэ-
рин дьиибэ да ааттар диэммин, муодарҕыыр этим.
Арай биирдэ кыһын оройугар, бадаҕа, 1947—48 сыллар диэ-
ки, биһиги Чурапчы илин өттүгэр, заготскот таһыгар кы-
ракый балаҕан салҕааһыннаах дьиэҕэ олорор эрдэхпитҥнэ,
киэһэлик туох да сүрдээх улахан массыына гоггуу хаары тоҕо
кэһэн тигинээн-таҕьшаан, бирилээн-барылаан дьиэбит таһы-
гар кэлэн тохтоото. Дьиэбит таһынан массыына суола суоҕа
уонна массыына биирдэ да кэлбэт буолан, ийэм биһикки
сүрдээҕин дьиибэргээтибит, соһуйдубут даҕаны. Утаакы буо-
лаат, биир саха, икки нуучча, олортон биирдэстэрэ уһун бара-
аҥкалаах, улахан хаатыггкалаах дьон көтөн түстүлэр, намы-
һах, кыра балаҕаммыт эмискэ туолан хаалла. Мин өссө соһуй-
уом иһин, барааҥкалаах нуучча киирээт, уу сахалыы: «Эдьи-
ийим, дорообо! Бу куораттан дойдулаан иһэбин, таарыйа
көрсөн ааһаары туораатыбыт», — диэтэ. Ийэм: «Хайыа, Арыйаас
эбиккин дуу, дорооболоруҥ, чэ, сыгынньахтаныҥ», — диэт,
үөрэн-көтөн сылабаарын үрдүгэр түстэ. Мин Арыйаас диэн
таайым кэлбитин сэрэйдим уонна бөдөҥүттэн-садаҥыттан,
нуучча курдук кытархай дьүһүннээҕитгэн соһуйдум, олус диэн
муодарҕаатым. Оччолорго мин Чурапчы педучилищетын на-
чаалынай базовай оскуолатыгар кыра кылааска үөрэнэр этим.
Дьоммут суоппардара нуучча эбит, ол иһин нууччалыы
кэпсэтэллэр, айаннаан иһэр дьон быһыытынан күлсэллэр-
салсаллар, бэйэ-бэйэлэрин хаадьылаһаллар да быһыылаах.
Дьиэбит дэриэбинэттэн ыраах буолан, дьон сэргэ оччо-бач-
ча сылдьыбат, үксүн күнү быһа ийэбинээн иккиэйэҕин эрэ
хаалан чуумггуга үөрэммит, онуоха эбии нууччаны аанньа
121

