Page 125 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

суох аатгаах эбит», — диэтэ уонна мин диэки хайыһан: «Ман-
тан тэйдэхггитинэ быһаарыам», — диэтэ. Дьиэбитигэр төннөн
иһэн, чараҥҥа киирэн баран: «Көлүкэ аатын Хаарылаах диэ-
тиҥ дуу. Хаары диэн сылгы арҕаһыгар тахсар, оһон-ааһан
биэрбэт бааһы аатгыыллар», — диэтэ. Мин соһуйа иһиттим
уонна тоҕо эрэ таптаан сөтүөлүүр, уутун иһэр көлүкэм аата
«Хаар уулаах» диэн буолуо, баҕар, дии санаатым испэр.
1961 сыллаахха, үс сыл Сахалиҥҥа армияҕа сулууспалаан
баран, СГУ-га киирэммин, ол күһүн студеннары кытта Таат-
таҕа күһүнтгү хомуур үлэтигэр Чычымахха сырытгахпына Реас
көрсөн биллэ уонна дьиэтигэр илдьэ барда. Дьиэлэрэ-уотта-
ра бэрт ыраас, чэбэр, бэрээдэк бөҕө эбит. Бэйэлэрин оҕолоро,
ыаллар оҕолоро кэлэн, оҕо бөҕө иһирдьэ-таһырдьа киирэ-тахса,
оонньуу сылдьаллар. Таайым уонна саҥаһым Татьяна Папов-
натөһөда күһүҥҥү түбүк баарын үрдүнэн, ийэм, эдьиийдэ-
рим Дина, Нюрбина, күтүөтүм Николай Иванович тустары-
нан ханна үөрэнэрбин, хайдах сулууспалаабыппын, Сахалин
энин туһунан бэркэ ыйыталастылар, киэһэ кус сиэтибит.
Реас бултуурун олус сөбүлүүр уонна булт туһунан айым-
ньыларыгар, холобур, «Ээ, бардын...» — диэн кэпсээнигэр,
өрүү киһи кэрэхсиир, ылынар гына суруйар этэ.
Биирдэ күһүн Чурапчыга Реас төрдүс оҕото Ясон, суру-
йааччы Михаил Доҕордуурап кыыһа Мариялыын холбоспут
сыбаайбаларыгар сылдьан баран, нөҥүө күнүгэр уонча буолан
Болтоҥо сиригэр, бу сири үчүгэйдик билэр, фронтовик, ве-
теран учуутал Р.Х. Кривошапкин салайааччылаах куобахтыы
бардыбыт. Киэһэ өтөхсүйэн эрэр балаҕаҥҥа хоннубут. Аһаары
олорон Роман Христофорович: «Саамай саастаахпыт, ытык-
тыыр киһибит Реаспыт уоту аһаттын», — диэбитигэр, Реас
уоту аһатта, Байанайтан көрдөһөн кылгастык алгыс эттэ.
Утуйаары сытан ону-маны сэһэргэһэн, кэпсэтэн ыллыбыт.
Ким кэпсээбитин өйдөөбөппүн, биир кылгас номох кэпсээ-
ни истибиппин суруйабын. Арай биирдэ хас да киһи куобах-
тыы сылдьан эмиэ биир өтөххө хоммутгар. Түүн биир киһи-
лэрэ баттатан «һуу да һаа» буолбутугар бары уйгуурбуттар,
уһуктубуттар. «Туох буоллуҥ?» диэн ыйыппыттарыгар ки-
һилэрэ: «Саҥардыы утуйан эрдэхпинэ биир кыра оҕо «Ыч-
чыы, ычча» дии-дии хоонньубар киирэ сатаата», — диэбит.
Онуоха биир киһи: «Оо, муҥнааҕы даа... Хас да сыллааҕыта
манна биир кыра оҕо мунан, тоҥон албүтүн истибитим. Дьэ,
буолар да эбит, — диэбитэ үһү». Биһиги бары да оҕону аһын-
ныбыт. Көмүлүөк уота сыр-мыр умайан бүттэ, балаҕан иһигэр
күһүҥҥү ыас хараҥа бүрүүкээтэ. Дьонум сотору утуйдулар.
Мин кирик-хорук буолан өргө диэри утуйбакка сыттым.

123