Page 155 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

буолуоххун баҕараргын билэбин, санааҕар тутума. Өсөһөн
эппэтэҕиҥ иһин, олоххо киһи хайаан да сыаллаах буолуох-
тааҕын өйдөтөөрү мөхпүтүм», — диэтэ. Учууталым ити уруокка
аҕыйах мүнүүтэлээх үөрэҕэ дууһабар өлбөөдүйбэт өйдөбүлү
хаалларбыта, олохпор биир тулхадыйбат эркээйини аспыта.
Саас оскуоланы бүтэрэр экзамсннарбытыгар (оччолорго Чы-
чымах сэттэ кылаастаах этэ) Реас Алексеевич биһигини кыт-
та тэҥҥэ кэлэн долгуйар этэ. Ким хас сыананы ылбытын
бастакынан тахсан иһитиннэрэрэ. Математика экзаменын
кэннитгэн, таһырдьа биһиги үлэбитин бэрэбиэркэлииллэ-
рин күүтэ олордохпутупа, тахсан этэр:
— Дьэ эрэ, Света, хаһы ылбытым буолуо дии саныыгын,
таай эрэ, — диэн баран, көхсүбэр суруйар. Мин 3, 4 диэн
суруйарытган таайа сатыыбын.
— Суох, суох, 5, хайдах таайбаккын, — диир.
Сэттис кылаас кэнииттэн, учууталым кыыһа Рива Бүлүү
педучилищетыгар үөрэнэ сылдьарын истэн, оннук училище
баарын саҥа билэн, онно үөрэнэ барбытым. Бүлүү учили-
щетыгар бараары гынабын, хайдах буолуой, — диэн ыйып-
пыппар Реас Алексеевич.
— Бэрт буоллаҕа дии. Түргэнник үлэһит буолан, дьоҥ-
ҥор көмөлөһүөҥ, ийэҕин иитиэҥ буоллаҕа дии. Кытаат, ба-
ран үөрэн, — диэбитэ.
* * *

Арыйаас барахсан үтүө, аһыныгас киһи этэ. Убайгытын
батыһыннаран, сэмэҕэ-суҥхаҕа тартарбакка, бултатан абы-
рыыра, — диэн ийэм мэлдьи ахтар.
Оттон ийэм, Беркина Вера Матвеевна, Кулаковскайдар
ийэлэрэ Татьяна Паповналыын биһиги кыра эрдэхпититтэн
билсэр этэ. Биирдэ эмэтэ бөһүөлэккэ бардаҕына, Татьяна
Паповна биэрдэ диэн, оччолорго олус күндү чэй, саахар,
кэмпиэт кэһиитин аҕаларын билигин да олус күндүтүк са-
ныыбын.
1959 сылтан бадахтаах, Реас Алексеевҥггааҕы кытары уулусса
нөҥүө-маҥаа ыаллыы олорбуппут. Кини оҕолорун кытга би-
иргэ оошгьоон-көрүлээн, биир оскуолаҕа үөрэнэн, үгүс үтүөҕэ
уһуллан улааппытым. Чахчы да бары өттүнэн сайдыылаах,
көрсүө-сэмэй, үгүһү аахпыт-билбит, бары үлэҕэ актыыбынай,
биһиэхэ Чычымах оҕолоругар улахаттара — улахаттарга, кы-
ралара кыраларга лидер, холобур буолаллара. Мила (Людмила
Реасовна) миигиттэн балыс буолан, кыра да кылааска үөрэн-
нэр, оскуолатган кэлэ-бара аргыстастахпытына, аҕата кэпсээ-
бит, бэйэтэ аахпыт мин аахпатах кинигэлэрбиттэн үгүстүк
153