Page 166 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

ТАБААРЫСТАРА КИЭН ТУТТАБЫТ
Иванова А.П.,
педагогическай үлэ ветерана

Мин Реас Алексеевич улахан кыыһын Раиса Реасовнаны
кытта Чөркөөх орто оскуолатыгар тохсус-онус кылаастарга
бииргэ үөрэммитим. 1957 с. Чөркөөххө аан маҥнай орто
оскуола аһыллыбыта. Онно Чычымах, Чымнайы, Туора Күөл,
Ишдэй, Кыйы оҕолоро кэлэн үөрэммиттэрэ. Мин ииппит
аҕабынаан Никитин Николай Ефимовичтыын иккиэйэҕин
саха балаҕаныгар олорбуппут. Ийэм, аҕам кыра эрдэхпинэ
өлөннөр, бу оҕонньорго иитиллибитим. Төрөппүт аҕам үстээх-
пэр, ийэм уон биир саастахпар өлбүттэрэ. Ииппит аҕам бы-
лыргылыы биэс кылаас үөрэхтээх этэ, партиялаах, холкуос
бэрэссэдээтэлинэн, ферма сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит этэ.
Ол бэйэтэ 1937—1939 сс. репрессияҕа түбэһэн, Ойуунускай-
дааҕы, Таатталары кытга хаайыыга сытан, ыалдьан кэлбит
этэ. Онон буоллаҕа буолуо, олус кытаанах, онно-манна сы-
рытыннарбат этэ.
Раялыын биһиги онуска, Рива тохсуска үөрэнэр этибит.
Рая актыбыыс бөҕө этэ. Оскуолаҕа икки сыл комсомол сэки-
рэтээринэн үлэлээбитэ. Үөрэҕэр үчүгэй, ырыаһьҥ, үҥкүүһүт,
спортсмен, үтүө сүбэһит, табаарыс этэ. Раяны кытта дьүөгэ-
лэһэн тэнтгэ сылдьыһар буолбутум, актыбыыс буола түспү-
түм. Раям үөрэхпэр эмиэ көмөлөһөрө.
Төрөггпүтгэрин, бырааттарын, балыстарын тустарынан олус
иһирэхтик кэпсииллэрэ. Аҕалара учуутал, ийэлэрэ оҕолорун
көрөн дьиэҕэ олорор эбит этэ. Куруук бииргэ сылдьан отту-
улларын, сир астыылларын, оннооҕор аҕалара булка илдьэ
барарын кэпсииллэрэ. Аҕалара кэпсээнньит, остуоруйаһыт,
ырыаһыт, спортсмен эбит этэ. Ону мин кинини удьуордаан
дэгаттэр талааннаах эбиттэр дии саныырым.
Кыһыҥҥы каникул кэнниттэн Реас Алексеевич сыарҕа
атынан Чычымахтан Чөркөөххө диэри кыргыттарын аҕалбы-
та. Аан маҥнай Реас Алексеевиһы онно көрбүтүм. Кып-кы-
рыа буолбут дьон киирэн кэллилэр. Аҕалара дорооболоһон,
бэргэһэтин устубутугар көрдөхпүнэ, арай маҥаи батгахтаах
нуучча киһитэ турара. Суон-суоннук, холкутук, наҕыллык
саҥаран кэпсээнин саҕалаабыта. Чэйдээн, аҕабынаан өр ба-
ҕайы кэпсэтэн баран, хотгугар Егор Егорович Борисовтаахха
барбыта. Сарсыныгар Ытык Күөллээбит этэ.
«Аҕабыт айылҕаттан айдарыылаах учуутал», — диирэ Рая.
Кини «учуутал диэн сир үрдүгэр баар идэлэртэн саамай кэ-
164