Page 161 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

Дьокуускайга 1983 с. биир дьиэҕэ көһөн киирэн, Реас Алек-
сеевичтаахгыын аны ыаллыы буоллубут. Сылдьыһабыт, ылса-
быт-бэрсэбит. Реас Алексеевич наар дьиэтигэр үлэлиир, су-
руйар. Миигин кытта кэпсэтиэн, сэһэргэһиэн наһаа баҕарар
этэ. Ону ол билинтги киһи олорон сэһэргэһэр кэмнээх бу-
олуо дуо, өрүү солоҥ суох, «чэ-бээ, чэ-бээ» диэн буолар.
Киһи биирдэ суох буолан хаалыа диэн толкуй суох. Били-
гин, учууталым, үтүөкэннээх сэһэнньит, муударай сүбэһит
Реас Алексеевич суох буолбутун кэннэ, хомойобун, саатар
аҕам туһунан сиһилии кэпсэттэрбэккэ хаалбытым диэн.

ОҔО СААҺЫМ УМНУЛЛУБАТ УЧУУТАЛА
Мария Прокопьева,
РФ үтүөлээх учуутала

Биһиэхэ, Чымнаайыга, үөрэх сырдык кыһата 1930—31
үөрэх сылыгар ыал дьиэтигэр аһыллыбыта. Онтон 1965
сылга диэри начальнай оскуоланан олорбуппут. Мин началь-
най оскуоланы 1952—53 үөрэх сылыгар махтал суруктаах
бүтэрбитим. Ол саҕана Цой Ден Су диэн кореец оҕуруот
аһын олордоро. Оҕолор онно көмөлөһөрбүт. Хаппыыстаны
түүн олордорбут, сьгыс үргүүрбүт, уу кутарбьгг. Сынньалантга
кэлэн-баран иһэн, арааһы кэсэтэрбит. Чычымах 7 кылаастаах
оскуолатьҥар үөрэнэ барарбытын ыра санаа оҥосторбут. Онно
үөрэнэр оҕолор куттаан кэпсииллэрэ: «Дьэ, онно Арыйаас
Өлөксөйөбүс диэн кытаанах учуутал баар, кыыһырдаҕына
баттаҕа туран хаалар», — дииллэрэ. «Оо, аата да Арыйаас
буолан, тоҕо кутталай», — дии саныырым.
Күһүн үөрэх аһыллыыта, Чычымахха үөрэнэр оҕолору,
дьоммут ыҥыыр атынан илтилэр. Мин аҕабар мэҥэстэн
иһэбин. Амманы иккитэ туораан этэҥҥэ тиийдибит. Биһиги
бөһүөлэкпитигэр холоотоххо Чычымах улахана, таҥаратын
дьиэтэ оҕо дьону сөхтөрбүтэ. Эчи, учууталларбыт элбэхтэрин,
мааныларын, үчүгэйдэрин!
Реас Алексеевич биһигини ботаникаҕа үөрэппитэ. Сып-
сырдыгынан көрбүт, ис-иһиттэн ыраас, толуу киһи этэ. Ха-
һан да оҕону мөҕө-этэ сылдьыбат, ирдэбиллээх, дириҥ куль-
туралаах киһи этэ. Чымнаайы оҕолоро интернакка олорорбут.
Ас олус кэмчи этэ, ол иһин хас субуота ахсын, 5-с уруок
кэнниттэн, икки аҥар көстөөх сиргэ, дьиэбитигэр түһүнэн
кэбиһэрбит. Баран куобах этэ сиирбит. Оҥочонон, тыьгаан
Амманы иккитэ туоруурбут. Ол сүрдээх кутгаллаах этэ. Хата,

159