Page 21 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

истибит киһи санаатыгар биһиги Реас Алексеевичпыт кини-
тээҕэр бьщан үрдүк, улахан курдук иһиллэр. Бука, ол биһи-
ги үйэбитигэр сатаабатах үрдүк культурабыт көстүүтэ эбитэ
буолуо...
Хотугу дойдуну баһылаабыт ууһуттар уустук, мүччүргэн-
нээх сырыыларын билэр буолан, Иван Егорович додо кур-
дук кэпсэггэ. Мин, ити боппуруоска кубус-кураанах киһи,
таах олоруохтааҕар табыгастаах түгэннэргэ сэҥээрээччи эрэ
буоллум. Инньэ гынан, чэй бүтүүтүгэр, контр-адмирал дьиэ-
тигэр, унуор кытылга этэҥҥэ кэриэтэ бырахтардыбыт.
* * *

Өксөкүлээх төрөөбүтэ 110 сыла туоларынан сибээстээн
республикаҕа хаһааҥҥытааҕар да далааһыннаах үлэ ыытьш-
лыбыта. Олортон биир саамай дьоһуннаахтара уонна үйэ-
лээхтэрэ — Алексей Елисеевич уҥуоҕун көрдөөһүн, булуу уонна
мэҥэ тааһы туруоруу. «Туох аатгаах кыһыытай, дьоммутутган
барыларыттан илиибитин соттон олоробут. Саатар, оҕонньор
уҥуоҕун булуоҕуҥ: эмтэммит, өлбүт балъгыһата, көмүллүбүт
кылабыыһата биллэр», — диэн буолбута. Суруйааччы Сэмэн
Тумат, историк Е.Е.Алексеев, геолог С.Ф.Попов кыһамньы-
ларынан оҕоннъор унуоҕа көстүбүтэ. Ол туһунан республика
бэчээтигэр син суруллубута, онон ону хатылаамыым.
Өксөкүлээх уҥуоҕа көстүбүтүттэн үөрбүт сорох дъоннор
аны этии кшшэрбиттэрэ: «Оччо көстүбүтүн кэннэ, дабаай,
оҕонньору дойдутугар аҕалыаҕыҥ!». Ити санааны Реас Алек-
сеевич хара ааныттар чугаһаппатаҕа: «Кэбис, аньыыта бэрт
буолуоҕа, сыппыт сиригэр сыттын ээ...» Онтон ити санаа
улам уларыйан, тиһэҕэр аны атын санаа үөскээбитэ: «Паа-
матынньыгы арыйыыга кыттыбыт дьон оҕонньор ииниттэн
урнаҕа буор аҕаллыннар, Өксөкүлээххэ хаһан эмэ син биир
Дьокуускайга пааматынньык туруоруллуоҕа, ол пааматынньык
анныгар угуохпут». Араас таһымҥа оннук сүбэлэһии буолла
диэн Реас Алексеевичка этэ сылдьыбытым да, кини истибэ-
тэх курдук, кулгааҕын таһынан аһарталаабыта... Күн-дьыл
баран испитэ. Москваҕа пааматыннъык бэлэм буолбута, ону
арыйыыга кытгааччылар испииһэктэрин сыымайдааһын са-
ҕ;шаммыта. Софрон Петрович ол кэмҥэ, арай, биирдэ миэхэ
'лтэ: «Аймаххын, Реаһы, тылгар киллэр, бар дьон астыныа
этилэр, оҕонньор унуоҕутган буор кэлэрэ буоллар».
Реас Алексеевич ити кэпсэтиини ыараханнык ылыммыта:
иһигэр киллэрбэтэ, сөбүлээбэтэ тута биллибитэ... Хаста да
тохтүрүйэн кэпсэппитим... Москваҕа барарбыт аҕыйах хонук
Ч;|к;п №63 17