Page 249 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр
P. 249

таҕыста.  Бастаан  иһээччи  олус  чэпчэкитик  уурталаан  иһэр.
        Сотору-сотору  кэннин  хайыһан  дьонун  көрөр.  Көрөөччүлэр:
        «Оо,  учуутал  Кулаковскай  Реас  бастаан  иһэр,  букатын  хол-
        ку»,  —  дэстилэр.  Биэтэккэ  күрэхтэһээччилэрин  сүүрбэччэ
        метр куотан кэллэ. Мин кинини ити бастакы көрүүм этэ.
           1948  сыллаахха  Чымнаайы  начальнай  оскуолатын  бүтэр-
        бит  оҕолор  Чычымахха  бэһис  кылааска  үөрэнэ  кэллибит.
        Дириэктэринэн  үтүөкэннээх  учуутал  Николай  Романович
        Малышев үлэлиир этэ. Кини саха тылын үөрэппитэ. Учуутал-
        ларбыт  бары  да  бэйэлэрин  идэлэрин  баһылаабыт,  киэҥ  би-
        лиилээх,  үрдүк  культуралаах,  оҕолорго  үчүгэй  сыһыаннаах
        этилэр.  Кулаковскай  Реас  Алексеевич  нуучча  тылын  уонна
        литературатын  үөрэтэрэ,  Антоев  Гаврил  Иванович  —  кон-
        ституцияны,  Афанасьев  Владимир  Куприянович  —  история-
        ны,  Васильева  Вера  Артемьевна  —  биологияны,  Малышев
        Георгий  Романович  —  математиканы,  Охлопков  Михаил
        Константинович  —  географияны,  Татаринов  Михаил  Васи-
        льевич — физкультураны үөрэтэллэрэ.
           Реас  Алексеевич  үчүгэй,  улахан  талааннаах  учуутал  этэ.
        Биһигини  1948—1951  сылларга  нуучча  тылыгар  уонна  лите-
        ратуратыгар  үөрэгиштэ.  Кини  ортону  үрдүнэн  уҥуохтаах,
        өлгөм хара баттаҕын өрө тарааммыт, киэҥ арылхай харахтаах,
        нууччалыы  ыраас  хааннаах  этэ.  Куруук  күлэ-үөрэ  сылдьара,
        оҕолору,  улахан  да  дьону  кытта  бэрт  эйэҕэстик,  астыктык
        кэпсэтэрэ.  Ис-иһиттэн  дириҥ  культуралааҕа,  куруук  ыраас-
        тыктаҥнара.  Боростуой  да  таҥас  киниэхэ  олус  барара.  Сэр-
        гэхтик тугган кылааска киирэн кэлэрэ.
           Реас Алексеевич нууччалыы үчүгзйдик саҥарара. Куолаһа,
        дикцията  дьикти  үчүгэй  буолан,  хоһоону,  кэпсээни  киһи
        истэ  олоруох  курдук  ааҕара.  Биһиги  киниэхэ  наһаа  ымсыы-
        рарбыт.  Оччотооҕуга  учебник  аҕыйах  этэ.  Кыһаллан  үөрэтэ-
        рэ. Ордук словарнай үлэҕэ болҕомтотун уурара, тылбыт сап-
        пааһа  аҕыйаҕа  бэрт  буоллаҕа  дии.  Үрдүк  ирдэбиллээх  буо-
        лан,  уруокпутун  ааҕа  сатыырбыт,  дьиэ  үлэтин  толорорбут.
        Кини  үөрэтэр  предмегигэр  Васильева  Соня,  Щукин  Ваня,
        Попов Афоня үчүгэйдик үөрэнэллэрэ.
           Реас  Алексеевич  үчүгэй  куоластаах  ырыаһыт  этэ.  Антоев
        Гаврил  Ивановичтыын  бырааһынньыктарга  оҕолору  бэлэм-
        нээн  ыллаталлара,  хору  бэлэмнииллэрэ.  Кини  сыанаттан
        түспэт артыыс, пьесаларга сүрүн оруолларга оонньуура. Күкүр
        Уус оруолун чаҕылхайдык толорор этэ.
           Аны  спорт  туһунан.  Сарсыарда  аайы  уруок  иннигэр  кэ-
        лэн,  оскуолаҕа  физзарядка  оҥорор,  турникка  элбэхтик  тар-
        дынар  этэ.  Оҕолор  сөҕөр  этилэр.  Ол  иһин  куруук  чэбдиктик
                                                              247
   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254