Page 29 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

УТУМУ САЛҔААЧЧЫ
Дмитрий Кириллин,
журналист уонна суруйааччы
Саха норуотун улуу, поэтын, сырдатааччытьш, чинчийээч-
читин Алексей Елисеевич Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй
олоҕун салгьшр уол оҕолооҕун туһунан оскуолаҕа үөрэнэ сыл-
дьан убайбытган аҕам инитэ учуутал Дмитрий Ивановичтан
истэрим. Кини 1936 сыллаахха Дьокуускайга учуутал техни-
кумун бүтэрэн тахсыаҕыттан үйэтин тухары төрөөбүт нэһи-
лиэгэр олорон, оскуолаҕа үлэлээбитэ. Кини Кулаковскай
төрөппүт уола Реас педтехникумҥа үөрэммитин, атах ооиньуу-
тугар тэҥнээҕин булбатын туһунан кэпсиир буолара. Оттон
Өксөкүлээх Өлөксөй диэн бөлүһүөк Хачыкаакка баай Ба-
рашков арыйбыт оскуолатыгар учууталлаабытын туһунан
ийэбитинэн эһэбит Антипин Иван Егорович кэпсиирин
кырабьггьптан истэрим.
Реас Алексеевич литературанан, ол аата суруйар үлэнэн, 1962
сыллаахтан дьарыктаммытым диэн бэйэтин олоҕун кэпсээнигэр
суруйан хаалларбьгг. Ити Чычымахха учууталлыыр кэмэ. Кэп-
сээҥҥэ холонууларын кини «Хотугу сулуска» ыьггара. Сурунаал
1963 сыллааҕы 2 нүөмэригэр «Куобахтар», 1964 сыллааҕы 1
ггүөмэригэр «Наммаҕа», 1966 сыллааҕы 5 нүөмэригэр «Билсии-
лээхтэр», «Билигин да син бааллар» диэн кылгас кэпсээннэрэ
бэчээтгэммиттэрэ. Ити сылларга мин «Хотугу сулуска» редак-
тордаабыт буоламмын билэбин, оттон проза салаатыгар сэбиэ-
диссэйинэн Николай Заболоцкай-Чысхаан үлэлээбитэ.
1968 сыллаахха сааһыары Нуучча драматическай театрыгар
буолбут суруйааччылар уочаратгаах съезтэригэр кини литера-
тураҕа холонууларын тула кэпсэтиилэр тахсыбьптарын өйдүүбүн.
Онно икки кырдьаҕас суруйааччы сыанабыллара тус-туһунан
буолан тахсыбьгга. Кинилэртэн биирдэстэрэ суруйааччы ычча-
та буолла да тоҕо хайаан да суруйааччы буолуохтааҕый диэн
моккүспүтэ. Айымньытьш чопчу ылан ырытыы тахсыбатаҕа.
Биирдэстэрин суруйар баҕата ханнан хаалбатаҕа, хата өссө ор-
дук сьггайан, дьүккүөрдээхтик үлэлээбитэ. 1971 уонна 1976
сыллардаахха сэһэннэрин уонна кэпсээннэрин саҥа хомуу-
рупньуктара тахсьггалаабьгга, онон 1977 сьпшаахха Суруйаач-
чылар союзтарыгар мөккүөрэ суох ылыллыбьгга.
Реас Алексеевич аҕатын олоҕун туһунан сэһэни суруйарга
эрдэттэн баҕалааҕа. Матырыйаал хомуйа хас да оройуоҥҥа
комш щировкалана сылдьыбьгга биллэр. Мин оччолортон «Абай
суола» романы тылбаастыыр буоламмын, Мухтар Ауэзов до-

25