Page 34 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

Дьыллар-күннэр усталлар, кэмнэр ааһаллар. Өксөкүлээх
Өлөксөй туруулаһан үлэлэспит үлэлэрэ, киһи быһыытынан
урут тэпсиллибит аата-суола чөлүгэр түспүтэ. Онтон ыла
Реас Алексеевиһы кырыы хараҕынан кынчарыйар дьоннор
эйэҕэстик кэпсэтэр, үөрэ-көтө көрсүһэр буолбуттара. Ол аайы
Реас санаата тууйуллара, киһи киһиэхэ сыһыана былыттаах
халлаантга холобурдааҕа.
Олох сыыйа оннун булан истэҕин ахсын, кини аҕатын
аата сыыйа чөлүгэр түһэн, айымньылара оскуола програм-
матыгар киирбиттэриттэн үөрүүтэ улааппыта. Ыарахан са-
наа-оноо сыыйа симэлийэн испитэ.
Ол кэмҥэ Реас Алексеевич айымньылара кинигэ буолан
киэҥ ааҕааччыларыгар тиийбитэ. Төһө да сааһырдар лите-
ратураҕа ыкса ылсан үлэлээн барбыта. Бастакы «Олоҕу тап-
таа» диэн кинигэтэ сонно тута ааҕааччылар биһирэбиллэрин
ылбыта. Ити 1980 сыллаахха этэ.
Кэнники сылларга архивынан сылдьан, матырыйааллары
хомуйан сындалҕаннаах айар үлэҕэ ылсыспыта. Автор хас да
ырыа, кэпсээн кинигэлэрин ааһан очеркалары суруйара.
Дьон-сэргэ өйөбүлүн ылан, өссө айар үлэ үөһүгэр ьгкса
киирбитэ. Ханна да сырыттар, үлэ быыһыгар, кырдьаҕас-
тартан ыйыталаһан, улуустары кэрийэн аҕатын туһунан ма-
тырыйаал хомуйан айымньы суруйар санааҕа кэлбитэ. Ол өр
сылларга өйүгэр «буһара» сылдьыбыт санаатын уус тылга
тиһэн, «Аҕам олоҕо» диэн ахтыы-сэһэни суруйбута. Сэһэни
суруйуу Реас Алексеевичка уустуктардааҕа. Урукку кэмҥэ аҕа-
тын аатын киртитэр туһугар араас нъымалары туттан, он-
нооҕор, бара сатаан, атын киһи аатын уларыта сатаабьҥ түбэл-
тэлэрэ баара. Өксөкүлээх Өлөксөйү, Алампаны, Неустроевы
холбуу тутан, айымньыларын ырытыыга тосту-туора сыана-
лааһын элбэҕэ. Ол киртэн-хохтон аҕатын албан аатын
төннөрөр туһуттан туруулаһан туран үлэлэспитэ. Реас Алек-
сеевич учуутал киһи быһыытынан олус сэмэйэ, кими да кытга
хойохтоһо барбатаҕа. Кини аҕатын туһунан кинигэ суруйан
саха ааҕааччыларыгар тиэрдиитэ, ханнык да олоҕо суох куо-
лулааччыларга улахан охсуунан буолбута. Онон «Аҕам олоҕо»
диэн ахтыы-сэһэнэ дьон-сэргэ сүргэтин көтөхпүтэ,
Өксөкүлээх олорон ааспыт кэмин, туох иһин туруулаһан үлэ-
лэспитин, норуотугар суолтатын арыйан көрдөрбүтэ.
Кинигэтэ тахсыбытыгар сүргэтэ көтөҕүллэн кэлэн, үлэ-
лии олордохпуна анаан-минээн хоһоонунан анабыл суруйан
туттарбытын, тугу да уларыппакка холобур аҕалабын. Онно
маннык суруйбут:

30