Page 92 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

дьиэлээх-уоттаах обургу дэриэбинэ. Гостиницаҕа тохтооту-
бут. Реас Алексеевич эттэ « Өҥ уулаах-мастаах дойду эбит,
оҕонньотторо чэгиэннэрэ бэрт». Сынньанан баран музейы
көрө бардыбыт. Онтукабыт хатааһыннаах. Директор хаһыа
да буолан Аллараа Халымаҕа кыталык сымыытын аҕала бар-
быттар. Сарсын кэлиэхтээхтэр үһү. Иннэнэн эмтээччи сааһы-
ран эрэр, аҕыйах саҥалаах, бэрт астык киһи эйэҕэстик көрүстэ.
Сирийэн көрүтэлээтэ. Ыарыы бэргээбит кэмигэр иннэлиир
ордук тиийимтиэ, оггон хроническай ыарыыга улахан туһата
суох диэн, эмтээбэтэ, көннөрү сүбэлээтэ.
Сарсыныгар Б.Н.Андреевпыт хотуттан кэллэ. Музейы
көрдөрдө. Тэрийбитэ ыраапҥыт. Реас Алексеевич кинини
үчүгэйдик билэр киһитэ эбит. Пенсия сааһын ааһан баран,
үлэлии сылдьар, огдообо, кыра дьиэлээх, онтукатын тоҕус
уончалаах ийэтэ көрөр, аһын астыыр. Дьиэтигэр араас көтөр-
дөр чуучалалара, уулаах таас иһиттэргэ кыһыл өннөөх балык-
тар, олбуорун иһигэр бэйэбит күөрэгэйбитҥггэн Казахстан
күөрэгэйигэр, ичигэс дойдулар араас дьүһүннээх ырыаһыт
чыычаахтарьҥар, фазаҥыгар тиийэ, хас да тииҥ, осел бааллар.
Музейы өр наҕылыйан кордүб\т. Саха сирин кыыла, көтөрө
барыта, тропическай зона киэннэрэ кытга бааллар. Кыыллар
быһыыларын-тугууларьш, сылдьар эйгэлэрин ситэри көрдөрөр
эбит. Сатыыра, билэрэ, атын музейдары, зоопаркалары кыт-
та сибээһэ да киэҥэ бэрт эбит. Холобур, кыыллар харахта-
рын Германияттан ылар, онно үчүгэйдик оҥороллор үһү.
Сүҥкэн үлэни оҥорбут киһи, сөхтүбүт, астынныбыт аҕай.
Элгээйи совхоз директорыгар сылдьан, Кутанаҕа, Күүкэйгэ
барарга көмө көрдөстүбүт. Реас Агексеевич Суруйааччылар со-
юзтарьптан командировкалааҕа көмалөстө. «Москвич» массыы-
на булан биэрдилэр. Кутанаҕа бардыбыт. Үксүн тыа устун айан-
наатыбыт. Сыыра суох алаастарга, силлиһэн бара турар синньигэс
хонууларга кииртэлиибит. Күөя суох, уолан эрэр харах-харах
уулар дэҥҥэ түбэһэллэр. Тыатыгар харыйа элбэх. Үчүгэй айыл-
ҕалаах, үтүө сирдэри ааһыталыыбыт. Арыҥах Арьтылааҕа диэн
аарыма алааска, анаан тохтоон үчүгэйдик көрдүбүт. Уруккута
үтүө сир ситэ көрүллүбэт, харааннаммат буолан, бүтэйэ алдьа-
нан, техника сырыьггьггтан дьүдьэйэн эрэр эбит.
Кутанаҕа тиийэн оскуола музейыгар сырыттыбыт. Этно-
графическай хайысхалаах эмиэ баай музей. Манна сылгы
сэргэтэ диэн ааттанар дьикти маһы көрдүбүт. Тиит мас сир-
тэн балачча үрдээн иһэн, икки умнас буола арахсыбыт. Ум-
настар кэккэлэһэ үүммэхтээн иһэниэр, балачча үрдүккэ тии-
йэн эмиэ холбоспутгар, онтон эмиэ арахсан, икки аҥыы
үүммүттэр, умнастар иккиһин холбоһон баран, арахсыбыт
90