Page 60 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева
P. 60

мут Атаахааҥҥа сассаада оҥоро хааллылар,  — диэн баран,  сонноох
         үеггүрэх курдук сааны кыбыммыт уол, ыстаап тойоно Уйбаан Сүөдэ-
         рэбискэ тоҥхос гынна.
            —  Махтал  хоодуоккутугар,  —  ыстаап  тойоно  күлбүһэҕи  уоппут
         курдук  кыһыл  бытыктаах  киһи,  бытыгын  икки  өттүгэр  өрө  имэ-
         рийэ-имэрийэ,  киэбирэ хааман сыарҕаҕа тиийдэ.
            —  Ээй!..  Бырааттар,  киһигит ханнаный?
            —  Сибилигин бэлэм,  — оруота хамандыыра сыарҕа үрдүнэн са-
         быллыбыт бирисиэни саралыы татта,  биэс дүлүҥ курдук кэргилли-
         бит  дьону  үрүт-үрдүлэригэр  кыстаабыттара  бирисиэн  анныгар
         көһүннэ.
            — Туруоттааҥ,  атахтарын сүөртэлээҥ.
            Ыстаап тойоно уҥа өттүгүттэн ыт буутун саҕа нагааны ылла. Хас
         да саллаат сыарҕалаах дьоннору сүөртэлээн,  туруотгаан баран, туда
         өттүлэригэр саалаах төгүрүйэн кэбистилэр.
            Хаппытыан  хаана  хараара  өлөн,  тииһин  быыһынан  хаанынан
         силлии-силлии:
            — Сэтгэ уонча этэрээккинэн, мутук буулдьаҕынан бүтүн сэбиэс-
         кэй  былааһы  самнараары  санаммыт  сараһын  тойоно,  дорообо!  —
         диэн  баран  тойон диэки  баран  эрдэҕинэ,  биир  бандьыыт  саллаата
         саанан түөскэ түһэн кэбистэ.
            —  Эһи хаан  иһээччи бассабыыктарга маннык дорообо  наада!  —
         Хаппытыан уҥа иэдэһигэр  ыт буутун сада нагаан олордо.  Хааппы-
         тыан хаһытаабытынан сууллан эрдэҕинэ, эпписиэр нагааннаах илиитэ
         хаҥас иэдэһигэр  күөрэйдэ.
            —  Сиэхситгэр сиэтилэр,  сиэҥ!..  Миигинэн бассабыык барамма-
         тах...
            —  Бассабыык бараныаҕа...  —  эпписиэрдээх ыстаап тойоно Хап-
         пытыаны икки  ардыларыгар хаайан туран  кырбаан,  кыайан турбат
         оҥордулар,  маҥан хаар  үрдэ  кыһыл  хаанынан  суунна.  Хаппытыан
         тобохторо ити суолу күүтэн,  ыксаан,  көхсүлэрэ кыараан тураллара.
         Биир илиитэ кэлгиллибит киһи туох баар күүһүнэн ыстанан кэлэн,
         эпписиэри  искэ тэбэн сайда.
            —  Биһиги  хаан  иһээччилэр  буолбатахпыт,  хара  норуоту  харыс-
         халлааччыларбыт,  эһи хаан иһээччигит,  бу баар...
            —  Пук-пак...  бу тугуй,  ыттар! Туту көрө турадыт, бассабыыктары
         миигин  кырбатаары  аҕалталаабыккыт  дии,  барыгытын  ытыалыы
         иликпинэ ыттары үөһэ турбат тына оҥоттоон! — диэн баран,  эппи­
         сиэр оҕонньор оҕус иһин курдук иһин хам туттан баран хаамыталаата.
         Сорук толорооччулар баччаны истэн баран туруохтара дуо, үөр бөрө
         курдук  билиэн  ылбыт  дьонноругар  түстүлэр.  Тыас-уус,  киһиттэн
         да,  кыылтан да атын ыһыы-хаһыы толоону толордо.  Кыһыллар тэ-
         биэлэһэн көөтгөрүн кыах биэрбэккэ илииттэн илиитэ, атахтан атахха
         түһэрэн истилэр.
         58
   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65