Page 55 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева

долгуйа хамныы турарыгар кэлэн олоро түстэ. Өлөксөөс үрүмэччи-
титтэн ураты саныыр санаата төбөтүн оройунан көттө, ырбаахытын
туомун уста биэрдэ, үрүмэччитин сабыта охсуолаан уутуттан ыраат-
та, онтон оҕолорго аралдьыйан оонньуу барда. Киэһэ аччыктаан
дьиэтигэр баран иһэн биирдэ ыаҕастаах уулааҕын өйдөөн кэлэн Квет­
те, ыаҕастара да, уута да суохтар. Өйдөөн көөттө, биир ыаҕаһа хам-
парыйан, түгэҕэ ый аҥаарын курдук кытаран, бүтэй анныгар сыта-
ра, иккиһин Баһылаас эриэн оҕус тыһаҕаһа уутун уулаан баран, быа-
тыттан иҥиннэрэн, бүрүнэн сылдьан, онтон үргэн, толоону биир
кинэ сүүрэн эрэр эбит. Ол икки ардыгар холорук саҥа үүнэн эрэр,
белкой ойууру иэн иҥиирин курдук сыыйда, тыас-уус үксээтэ.
Дьон саҥата: “Белтес сатана сүөһүнү өлөтгөрдө, бэйэтин сүөһү от-
тотугар киллэрэн быраҕымна”, — дэһэ-дэһэ, сыссан битигирэстилэр.
Өлөксөөс куттанан сүрэҕэ айарр тахсан, атар сири билбэт буолан
баран, атах балай тыа диэки сүүрэн иһэн, кэннигэр киһи атаҕын тыаһа
чугаһаабытыгар, сарылаабытынан сирэйин саба туттан баран, умса кэлэн
түстэ. Баһылаас уола икки хараҕын үргүбүт сылгы курдук тиэрэ көрөн,
хотой курдук биэс тарбаҕын адаарыппытынан, Өлөксөөс кулгаарр түсгэ,
атаҕынан тэбиэлээтэ. Ытыы-соҥуу өлөрүнэн кэмнэннэ.
Өлүү болдьохтоох, Бырдах кинээс, уон улуус мунньаҕар, куорак-
ка киирэн иһэн, Баһылаастаахха кэлэн хоно сытара.
Уйбаанчыктаах эрэйдээхтэр кэлэннэр, оҕолорун икки кулгааҕыт-
тан иэдэһин устун хаана ырбаахытыгар сүүрэн түһэрин көрөн, сүрэх-
тэрэ дырдыргыы, бэйэлэрэ эмиэ кырбаммыт курдук дөйөн, баста-
рын ыйаан тураллара.
Тусаһа иһэ толору дьон мунньустубут, ол оттотугар Баһылаас
ыадаҥнаан кэлэн:
— Уйбаанчык, бэйэҥ көрөн турдуҥ, эн мэник оҕолоох буолаҥ-
ҥын, ити аны биир сылынан бүтүн сүүнэ оҕус буолар сүөһүбүн
кэйдэрдигит, итини тугунан төлүүгүн? — диэтэ
— Кырдьаҕаһыам, туохтаахпын бэйэҥ билэҕин, туохпунан тө-
лүөхпүнүй? Арай көлөһүммүтүнэн төлөөн көрөө инибит.
— ... ити баҕа-чоху аһылыктаах тууһут Уйбаан сүөһүбүн босхо
сиэри гыммыт. Ааспыт кыһын хоргуйан өлөөрү гыммыттарын көрөн
аһынаммын, сайын төлөөрүҥ диэн, икки ынах баһын, хас даҕаны
тыҥаны биэттим, ону эмиэ төлүү иликтэр, онон тыһаҕастаах кур
иэһим кини биир ынаҕар сөп буолар гына орускуотурдум, онон
ынаҕын миэхэ бэрдэр, — диэтэ Баһылаас.
— Тойонуом! Ол иккиэйэх ынахпыттан биирдэрин ыллаххына,
тугу аһаан иитиллэн олоруохпунуй? — диэн баран, Өлөксөөс ийэтэ
ытаан барда.
— Тугунан да ииттиҥ! Ол мин кыһалҕам буолбатах, мин баай-
бын сиэн ииттээри гынаҕыт дуо?
— Уйбаанчык, үгүһү лабаҥхалаабакка биир ынаххын Баһылаас

53