Page 61 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева
P. 61
— һы, чэ үтүө идэлэһэри бырааттар тутан аҕалан, көрүлээн эрэ-
бит. Хомуньуус-судаарыскай Хаппытыан оҕом түбэспиккин ээ... Арба
өрүпкүөм ойоҕун өрүһүйэрэ буолуо... — дии-дии сис тутган сылдьан
тусаһаҕа Баһьшаас дээдэҥнээтэ.
— Баай Баһылаас бэккэ эрэҕин, хаһан эмэ тэстиэ, биһи күммүт
көстүө...
— Тойотторуом, бу хомуньуустары булууска угаттыахха, бэккэ
тыллаах сыҥаахтарынан оонньоон эрэллэр. Дьоҕулуур күҥҥүтүгэр
Хаппытыан миэхэ... — диэн эрдэҕинэ, Уйбаан Сүөдэрэбис: “Бэрт,
сөп, эйиэхэ” диэн баран, хабарҕатын тыаһатта.
— Булуустааҥ! Дьыалаларын көрүллүө, дьыл күн бүппэт.
Тойон бирикээһэ туолла. Самыһах ампаар булууһа күлүүһүнэн
хатанна.
Омуһах иһэ хараҥанан ыаһаан, чэҥинэн тыынан, дүлүҥ курдук
кэлгиллибит бэҕэһээҥҥи биэс киһинэн туолан турар.
— Өлөр күммүт кэллэ... Үчүгэйдик чуҥнаан эрэспиэскэ оҥору-
мунабыт туттардыбыт.
— Өлөрүөхтэрин иннинэ тоҥон өлөөрү гынабыт, саатар таһыр-
дьа таһааран өлөрөллөрө буоллар, тыл этэн, өлөрбүтүн дьоҥҥо бил-
лэрэн өлүө этибит.
Хаппытыан аҕата, ийэтэ кини аҕыс саастааҕар баайдарга хамнас-
ка сылдьан хоргуйан өлбүттэрэ. Бэйэтэ хайтах эрэйдэнэн сырытта-
ҕына, бэлиитсыылынай Боробуйуоп ылан иитэн, үөрэтэн, ону-маны
билэр киһи оҥорон истэҕинэ, Боробуйуобу хаайыыга илдьэ баатта-
ра. Ол кэнниттэн Хаппытыан 16—17 саастааҕар, уол сылдьан биир
баай оҕотун кытары охсуспутун иһин, Даадар кинээс уон оруоска-
ны бэрдэрэн баран нэһилиэк хаайыытыгар бырахтарбытыттан ыла-
та, баайдары кытары охсуһар санаата ордук уһуктаммыта. Хайтах
курдук хаалла сытан, хаайыыттан куоталыырай! Ол сырыттаҕына,
сэбиэскэй былаас буолан, үлэҕэ киирэн, сырдыкка тахсан, сылдьан
бииргэ үөскээбит кыыһа, Өлөксөөһү, баай Баһыыкка хамначчыты-
нан сырыггаҕына күрэтэн ылан, кэпсиир курдук эйэлээхтик үчүгэй-
дик олооггоро. Өлөксөөһө “Хаппытыан, доҕоруом, үөрэт. Бэҕэһээ
биэрбит оруоккун билбэтим, бырастыы гын”, — дии-дии мунньах-
тан кэллэҕинэ оҕо курдук өрө көтөрө. Үнүр кэпсэппэккэ хааттын
мунньа санаан, хаана хараастаан Хаппытыан саҥата суох үөһэ тыы-
на-тыына сыттаҕына, умуһах аана тыаһаата, саа тыаһа лиһигирээтэ.
— Кэллилэр.
— Тахсыҥ, түргэнник!..
— Кэлгиибитин сүөрүҥ.
Бандьыыттар киирэннэр төлүтэ сүөртэлээн баран:
— Чэ, тахсыҥ!
— Ханна итгигит?
— Илин тыаҕа күүлэйдэтэ...
59

